योग्य गुरु

"स्वतः पासून सुरवात", "बोले तैसा चाले त्याची वंदावी पाऊले", "कृतीकडे बघून शिका", "शब्द जसे तीर", "शब्दांच्या प्रयोगावरून माणूस ओळखा" ई.

हि अशी सगळी वाक्य, म्हणी म्हणा हवं तर आज मला एखादा चित्रपट बघावा तशी डोळ्यासमोरून झर्र्कन आली-गेली.

मी जेथे योग करायला जाते तो एक बहुउद्देशीय हॉल आहे. त्यात अनेक जण येतात आणि वापरतात असं दिसतंय तो हॉल विविध कारणांसाठी. माझा तास चालूच होता तेव्हा कोणी अजून मंडळी आली, बाकी हळू हळू येत होती. जी मंडळी आली त्यात बऱ्याच जणांनी मॅट उभी अंथरली आणि एकांनीच फक्त आडवी. त्यावरून मला असं समजलं कि त्या शिक्षिका आहेत आणि बाकी विद्यार्थी. तो हॉल बऱ्यापैकी मोठा आहे, खूप साऱ्या खिडक्या आहेत, ६-८ पंखे आहेत, दिवे आहेत ई. हॉल म्हटल्यावर भला मोठा दरवाजा आलाच, नाही का. आणि अहो सकाळची ६.३० ची वेळ, प्रसन्न वातावरण आणि गार वारा, उस्फुर्त वैविध्य पक्षांचे गायन, गप्पा, आवाज, बोल, बडबड ई. आणि शांतता, थंडावा. हि यादी न संपणारी अशी आहे. इतकं सगळं निसर्गाने भरभरून दिलं आहे मुक्तहस्ताने सर्वांनाच, भेदभाव न करता बरं का. त्या हॉल मधे सुद्धा थंडावा जाणवतो कारण आजूबाजूला असंख्य मोठाले वृक्ष आहेत, झाड आहेत, गवत / Lawn आहे, त्यावर फवारे हलकासा पाण्याचा शिडकावा करतात ई. अश्या सगळ्या वातावरणात जेव्हा त्या मॅडम आल्या, आडवी मॅट अंथरली धसड-वसड करत, बसल्या आणि विचारपूस सुरु, "सगळे पंखे चालत नाहीत का? काय हि गर्मी, कसं बसायचं माणसाने..." आणि तोंडाचा पट्टा सुरूच राहिला. मग पुन्हा धसड-वसड करत शेजारी सुरु असलेल्या पंख्याखाली मॅट ओढली आणि बसल्या.

हे सगळं बघून मला महद आश्चर्य वाटल्याशिवाय राहील नाहीच. योग गुरु आहात तुम्ही, तुमचे विद्यार्थी समोर आहेत अथवा नाहीत, तुमचं प्रत्येक वागणं, बोलणं, कृती टिपली जातेच. योग केल्याने, शिकवल्याने एक वेगळा माणूस घडतोच आपोआप. किंबहुना योग शिकवण्याची ती पहिली पायरी आहे, त्या गुरु कडून खूप काही शिकण्यासारखं हवं चांगलं, इतकं कि प्रत्येक वेळी, दर दिवशी काही नवीन, ताज, वेगळं, अकल्पित असं. "गुरु असावा सर्वगुणी आणि महाज्ञानी" नाही का? गुरु इतका अस्वस्थ का? मला हा पडलेला एक ज्वलंत प्रश्न आहे. ह्या सगळ्या शब्दांऐवजी कृती जास्त योग्य ठरली असती. त्यांनी जर शांतपणे मॅट पंख्याखाली  हलवली असती तर, पट्टाकिनी खिकड्या उघडल्या असत्या तर, किंवा विजेचं काम करणाऱ्याला निरोप पाठवला असता तर, किंवा त्या थंड गार वातावरणात आहे तेथेच क्लास सुरु केला असता तर जास्त शिकता आलं असतं त्यांच्या कृतींकडे बघून. आदर्श निर्माण करू शकल्या असत्या त्या. पण असो. योग्य गुरु असणं, बनणं आणि मिळणं हे देखील भाग्याचं नाही का? ह्यांच्या कडून कदाचित काय नाही करायचं, कसं नाही वागायचं ई. तरी शिकता आलं, हे हि नसे थोडके.