मंगळवार, १४ जून, २०२२

"लिंबोणीच्या झाडामागे..."

हे एक फारच लोकप्रिय बालगीत आहे, जे पिढ्यांपिढ्या असंख्य आयांनी गायलं आहे आणि मुलांनी ऐकलं आहे झोपेच्या कुशीत शिरण्या आधी. मी ऐकलं, माझ्या मुलांना ऐकवलं, माझ्या मैत्रिणी, नातेवाईक, शेजारीपाजारी ई. सर्वांनीच ह्या गाण्याचा लाभ घेतला. माझ्या दृष्टीने जेव्हा हे गाणं प्रसिद्ध झालं, प्रत्येकाच्या ओठी होतं तेव्हा सर्वत्र बैठी घरं होती, गगनचुंबी इमारती नव्हत्या. कडूलिंबाचं झाड नेहेमीच भलं मोठं, उंच आणि भरपूर फांद्या+पानं +लिंबोण्यांनी नटलेलं सजलेलं असं असतं. सध्या माझ्या चवथ्या मजल्याच्या फ्लॅट च्या खिडकीत पोचलं आहे असंच एक कडुलिंबाचं झाड. प्रचंड औषधी गुणधर्म असलेलं आणि त्यामुळे प्रत्येक अंगणात असावं असं. बैठी घरं असल्यामुळे, निरभ्र आणि स्वच्छ आकाश असल्यामुळे त्या काळी छोटी खिडकी, त्यापुढे लिंबोणीचं झाड आणि त्या पल्याड चंद्र अशी स्थिती होती. ह्या सेटिंग मुळे अनेक पिढ्यातली मुलं शांत झोपी गेली. पण आता? चंद्र नजरेस पडणं अवघड, त्यात घरांची / फ्लॅट ची उंची झाड्यांच्या कैकपट + चंद्र, लिंबोणी सारख्या नैसर्गिक बाबीसाठी अरसिक मुलं? ह्या सर्व यक्ष प्रश्नांमुळे हे बालगीत लोप पावतंय. आणि सध्याच्या जमान्यात अवयव जसे ते सगळे गॅजेट्स, उपकरणं, मोबाईल, टीव्ही ई. पासून थोडसं अंतर बाळगाच. आपली धरणी, निसर्ग, हवा, पाणी, झाडं, वेली, फळं, फुलं, पक्षी, जमीन, माती, पाऊस, सावली, शेती, निसर्गातले विविध आवाज ई. आणि बऱ्याच अश्या गोष्टीची प्रत्यक्ष ओळख करून द्या, चित्रात नाही, विडिओ मधे नाही, आवर्जून, हळूहळू, वेळ काढून.  ह्या सर्वांमुळे आपण आहोत हे विसरून चालणार नाहीच. वेगवेगळ्या तंत्रज्ञानाचा वापर नक्की करा पण आवश्यक असेल तेव्हा, आहारी जाऊन नाही. तंत्रज्ञान आणि विविध मशीन्स हा फक्त एक घटक आहे, निसर्ग हा अविभाज्य घटक आहे.  चला तर मग, आईबाबा कृपया तुमचं तान्ह बाळ झोपायच्या वेळी तरी खाली घेऊन जा, (वरच्या मजल्यावर सोसायटीत राहातं असाल तर) स्वच्छ शुद्ध हवेचा लाभ घ्या, लिंबोणी चंद्र ई. दाखवा आणि स्वतःच बालपण पुन्हा एकदा जगा / अनुभवा.

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

2459: Freshly Ground Nostalgia

The last time I visited a flour mill, I think I was in 5th standard or somewhere around that age. I had gone along with my father, mostly fo...