रामाला चविष्ट चवदार बोरं खायला मिळावी म्हणून शबरीने अर्पण करण्या आधी बोरं चाखून बघितली. भक्तीचे फारच भव्य दिव्य आणि अनोखे असे उदाहरणं. हि भक्तिमय रचना गेले अनेक वर्ष आपण ऐकतो आहे आणि बरेचदा वाक्य रचनेत किंवा प्रेरणादायक असं काही मांडण्याकरता आपण वापरतो देखील.
थोडसं विषयांतर, माझी लेक हि माझी खास मैत्रीण आहे, जिवाभावाचं सख्य आहे आमच्यात, शब्दात न बांधण्या पलिकडले असे. तर ती गेली काही वर्ष मला का कुणास ठाऊक सातत्याने सांगत आली आहे आणि ते मला मनापासून आवडल्यामुळे मी ते ऐकते आहे. "तुला आवडतं ते कर मम्मा", इति माझी कन्यका. ह्याच धर्तीवर मी खूप सुंदर अनुभव घेतले / घेते आहे आणि त्यातलाच एक म्हणजे आज शेवटचे काही उरलेल्या आंब्यांचा रस करण्याचा घाट घातला मी. शेवटचे, मौसम / हंगाम संपत आल्यामुळे आणि मी जरा जास्तच काळजीवाहू आई असल्यामुळे जेथे जेथे चिमुकला जरी संशय आला तेथे तेथे मी त्या आंब्याचा छोटा तुकडा चाखून बघितला आणि मग अख्या रसात तो सामावू दिला. अहाहा च. इतकं म्हणजे इतकं समाधान मिळालं म्हणून सांगते, अगदी (तुलना नाही) पण शबरी सारखं. आणि हो, आज कुणास ठाऊक पण मला जेवतांना रस तर खायचा होताच, पण आंबा देखील तसाच नुसता खायचा होता. मग हे दोन्ही मला साध्य झालं रस करतांना, काय मज्जा ना. मी तर रस करणं आज इतकं म्हणजे इतकं एन्जॉय केलं ना कि ज्याचं नाव ते. भन्नाट.
आणखी एकदा विषयांतर, माझी आई कट्टर नियम पाळणारी. त्यातला एक म्हणजे कुठलाही पदार्थ तय्यार झाला कि तो आधी देवापुढे ठेवायचाच आणि त्या नंतर खायला घ्यायचा अथवा वाढायचा. बास. त्यामुळे चाखून बघणे हे आमच्या घरी करणाऱ्याला माहितंच नव्हतं अजिबातच. म्हणजे पदार्थ तय्यार झाला कि वाढायच्या आधी चाखून बघायचा असतो? अहो आश्चर्यम. त्यामुळे जर चुकून माकून काही जिन्नस कमी जास्त झालेच तर खपवून घेतले जायचे, किंबहुना त्याला अजिबात महत्व नव्हतंच, उदाहरणार्थ मीठ कमी म्हणजे अगदी क्षुल्लक गोष्ट, पानात वाढलेलं असतं, शांतपणे लावून घ्यायचं. इतकं सोप्प आणि सहज.
मग आले मी ह्यांच्या घरात आणि "पायाखालची जमीन सरकणे", "हादरा बसणे", "पोटात गोळा येणे", "मुलं म्हणजे देवा घरची फुलं" ई. म्हणींचा प्रत्यक्ष अर्थ समजला. अगदी मानाने सांगते आहे, कारण प्रत्येकाच्या घरच्या पद्धती फार वेगळ्या आणि त्या योग्य पण. असो. तर ह्यांच्याकडे मुलांना वाढण्याआधी, पदार्थ होत आला कि एकदा / छे छे अनेकदा करणाऱ्याने म्हणजे उदाहरणार्थ मी, आणि मग सासूबाईंनी अनेकदा चाखून बघायचा, प्रत्येक पदार्थ. देवा पुढे ठेवणे म्हणजे काय? हे मी हळूहळू विसरूनच गेले पार. देवा. परमेश्वरा.
आज आंब्यांचा रस करतांना एक विचार मनाला शिवला, कि एका पेटीतले आंबे कदाचित एका किंवा अनेक आमराईतून आलेले असू शकतात, अनेक झाडांची ती फळे पण असू शकतात. पण रस तय्यार झाला कि एकरूप होतात आणि खाणाऱ्याला परमानंदाची जाणीव होते, अगदी नेहेमी, प्रत्येक वेळा. त्यामुळे:
१) मी नकळत परमेश्वराचं, शेतकऱ्याचं, सर्व कष्टकऱ्यांचं अभिवादन करून स्वयंपाक करते, पण अनेकदा चाखून बघण्याची सवय जडली ती जडलीच
२) मात्र कुठलीही नवीन वस्तू घरात आल्या आल्या देवघरात नक्की ठेवली जाते आणि नतमस्तक होतंच आपोआप
३) सरते शेवटी, प्रत्येक ठिकाणी आमरस दृष्टीपथात पडला आज मला, का कुणास ठाऊक? माझं ऑफिस म्हणजे अनेक ठिकाणांहून आलेल्या मंडळींनी तय्यार झालेलं, एकत्र खूप टप्पे पार पाडले आम्ही आणि असंख्य जणांना अत्यानंद देऊन गेलो. प्रत्येक कुटुंब म्हणजे तरी काय, विविध लोकांचा सुमधुर संगमचं जणू. चित्रपट निर्मिती, गाण्याची निर्मिती, रहदारी, खाद्य पदार्थ तय्यार करण्याची विधी ई. कुठलेही उदाहरण घ्या अनेक हात, विचार, भावना ई. एकत्र आल्याशिवाय पौष्टिक, चविष्ट, चवदार, सुगंधी, सुबक-सुंदर, देखणा, अनोखा रस तय्यार होत नाहीच.
त्यामुळे शबरी, श्रीराम ह्यांच्या पासून सर्वांना प्रत्येकवेळी, प्रत्येक ठिकाणी, प्रत्येक कार्यात मनात हात जोडा आणि रसस्वाद चाखा.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा