रविवार, १२ मार्च, २०२३

चाट का चॅट

 हे सर्वश्रुत आहे कि माझ्या पिढीने खूप काही गोष्टी प्रथमच अनुभवल्या आणि आता हे माझ्या मुलांना / विद्यार्थ्यांना सांगितलं तर किंचित आश्चर्य वाटतं त्यांना कि तुम्ही ह्या सगळ्यांशिवाय कसे जगलात आणि जिंकलात पण. झेरॉक्स हा त्यातलाच एक प्रकार. नुकतीच सुरवात झाली होती ह्या प्रकाराची. माझे बाबा मला नेहेमी सांगायचे आणि त्यात खूपच तथ्य होतं ह्यात कुठलेही दुमत नाहीच. त्यांचा ठाम विश्वास होता हाताने लिहिण्यावर. एकदा लिहिणं म्हणजे १० वेळा वाचण्यासारखे आहे असं म्हणायचे ते. लिहितो म्हणजे समजावून घेतो, बघतो, निरीक्षण करतो, ती छाप मग डोक्यात बसते, हाताखालून जाणे म्हणजे जी गोष्ट / कल्पना / संकल्पना / माहिती वाचली आहे, शिकली आहे ती पुन्हा कागदावर उतरवणे फेर नोट्स करण्यासाठी, किंवा असाइनमेंट करून मार्क प्राप्त करण्यासाठी. एक पद्धतीचा महत्वाचा सराव होतो, आधी काही ठळक बाबींचा, बेसिक गोष्टींचा आणि मग पुढील कठिण किंवा प्रगत बाबींचा त्याच विषयातल्या, संदर्भातल्या. एका जागी बसून लिहिणं हे त्यांच्या दृष्टीनेच नाही पण खरंच महत्वाचं असतं. त्यामुळे त्यांचा उठसूट झेरॉक्स ह्या संकल्पनेला कडाडून तात्विक विरोध होता. 

कुठलीही संकल्पना, परिकल्पना, संबोध, बोधकल्पना ई. शिकायचे टप्पे असतात, आधी बेसिक, मग त्याचा प्रत्यक्ष जीवनात वापर कसा करायचा विविध पद्धतीने ते शिकणं, त्या पुढे अजून कठिण / प्रगत किंवा आंतरराष्ट्रीय वापर ह्यावर उहापोह, चर्चा म्हणजे मग तो विषय किंवा टॉपिक्स आत्मसात करायला सोप्पे. आता जर कोणी दुसरे तुमच्यासाठी हे अश्या विविध प्रकारचे लेखन करून देणार असतील तर मग 

१.  तुम्ही काय करणार त्या वेळात?

२.  मूळ संकल्पनेला तडा जाणार 

३.  दुसऱ्याने लिहिलेल्या टॉपिक्स वर शेवटच्या परीक्षेत प्रश्न आला तर? सोडवणे कदाचित अशक्य आणि अवघडच ठरणार

४.  ती संपूर्ण शृंखला ऐकणे / वाचणे, समजणे, लक्षात ठेवणे, लिहिणे, वापर करणे, संदर्भ प्रस्थापित करणे ई. मोडीस निघणार 

५.  सर्वात महत्वाचं म्हणजे तुम्ही कोणासाठी किती काय लिहून देता? काय करता? म्हणून दुसऱ्याने करावं?

मग तो गूगल बाबा असो, नाही तर चॅटGPT हे फुकटचं लिहून देतात, तात्पुरते मार्क्स मिळतात पण मग डोक्यात कधी शिरणार? आधी चॅटGPT ला विचारण्यात वेळ घालवायचा, गूगल वर शोधण्यात देखील, मग कसं तरी सबमिट करून मोकळं व्हायचं. परीक्षेच्या आदल्या रात्री तेच पुन्हा कसंतरी चाळायचं, एका गोष्टीसाठी दोन द वेळ वाया आणि शिवाय डोक्यात काहीच शिरत नाही नेहेमीकरतासाठी / कायमचं. मग त्याचा ताण, त्यामुळे सर्वांना दोश, पुन्हा त्याचा ताण, वेळ + ऊर्जा + पैसा + तब्बेत वाया ते वेगळंच. त्या पेक्षा ह्या सर्वांचा फक्त मदतनीस म्हणून उपयोग करा मंडळी, वापरा पण एक आधुनिक शिक्षक म्हणून बाकी काही नाही. त्याच्या कडे कणभर जास्त असेल, लेखन शैली जाणून घेण्यासाठी, नवनवीन पद्धती अमलात आणण्यासाठी त्या विषयातल्या, पण मग "देअर इज सम थिंग ऑन युअर शोल्डर यूज ईट" ते ओता, तुम्हाला त्यातून काय समजलं / उमगलं हे सांगा, ज्ञानात भर पडू द्या, त्या संकल्पनेचा वापर तुम्ही किंवा इतर कसे करू शकतात हे सांगा हो. तर त्या प्रगत तंत्रज्ञानाचा उपयोग, सरते शेवटी तो कृत्रिम बुद्धिमत्ता लाभलेला आहे आणि तुम्ही बुद्धिवान एवढे कि त्या चॅटGPT ला घडवलं आहे. तो चॅटGPT जितकं जास्त लिहितोय तुमच्यासाठी तितका तो समृद्ध होतोय, तुम्ही लिहा + वाचा स्वतःच आणि जग जिंका. अवलंबून राहू नका कोणावरही, स्वावलंबी व्हा.  तो चॅटGPT  तुमच्यासाठी आहे गरज पडल्यास फक्त कधीतरी क्वचित. जर सातत्याने केवळ तो उपलब्ध आहे म्हणून वापरत गेलात तर चाट पडाल, तुमची खास ओळख / स्थान निर्माण करू न शकल्यामुळे.  

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

2459: Freshly Ground Nostalgia

The last time I visited a flour mill, I think I was in 5th standard or somewhere around that age. I had gone along with my father, mostly fo...