घुटी

भारतीय परंपरेनुसार आणि वैद्यकिय शास्त्रानुसार देखील अगदी जन्मल्यापासून ठराविक प्रमाणात बाळाला घुटी देतात. पद्धतच आहे ती. जसं जसं बाळ वाढत जातं तसे तसे घुटीच्या घटकांचे फेरे पण वाढतात. फारच उपयुक्त घटक असतात घुटीत. ठराविक खास सहाण वापरूनच ती घुटी बहुतांशी घरच्या सर्वात थोर अश्या आजी, काकी, मामी ई. तय्यार करतात, अगदी उत्साहाने. तो उत्साह मात्र वाखाणण्याजोगाच असतो. त्याला सरच नाही कशाची. माझ्या दृष्टीने ती सहाण, ते फेरे, ते शास्त्रशुद्ध आणि चपराक प्रमाणात वापरलेले घटक जितके महत्वाचे तितकाच, किंबहुना कणभर महत्वाचा तो ह्या थोर मंडळींचा दररोज मिळणार आशीर्वाद. ते ज्या मनापासून तय्यार करतात सगळं कि ज्याचं नाव ते. बाळ गुटगुटीत होणारच अशी आशिर्वादात्मक घुटी दररोज घेऊन / प्राशन करून. 

अगदी तसेच औषधी वनस्पतीचे, खोडांचे आणि इतर घटकांचे फेरे होमिओपॅथी औषधी तय्यार करतांना वापरले जातात शास्त्रानुसार. त्यामुळेच पोटेन्सी ठरवली जाते असं मी ऐकलं आणि वाचलं आहे. वयोमानानुसार, रोगाच्या तीव्रतेनुसार आणि डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार विविध पोट्यांसीची औषधें दिली जातात. त्याचा उपयोग निश्चित होतो आणि दुष्परिणाम अजिबात होत नाहीच. 

घरी किंवा दारी, हाताने छोटेखानी किंवा मशीनने मोठ्या प्रमाणात जेव्हा केक तय्यार करतात तेव्हा पण ठराविक पद्धतीने आणि दिशेने पदार्थ / घटक फिरवायचे आणि मिसळवायचे असतात. असं केल्याने त्या मिश्रणात म्हणे ठराविक हवेचे प्रमाण राहते / टिकते ज्यामुळे केक सुंदर, मऊ आणि लुसलुशीत होतो.   

ह्या सगळ्यांची पार्श्वभूमी आज मला प्रकर्षाने ध्यानात आली. आज मी खूप दिवसांनी महाराष्ट्रीयन पद्धतीची आमटी केली. त्यात यथासांग शेवग्याच्या शेंगा घातल्या, आणि बाकी सगळे लागणारे घटक पदार्थ घातले. मुख्य म्हणजे मी अगदी शांतपणे व्यवस्थित वेळ घेऊन ती आमटी केली. आज का कुणास ठाऊक पण आमटी करते वेळी बऱ्याच वेळा किंबहुना प्रत्येक घटक घातला कि एकदा डाव फिरावालाच. त्यामुळे असेल कदाचित गूळ पट्टाकिनी आणि सुंदर विरघळला.  आमसुलाची उत्कृष्ट चव आली. सगळे मसाले व्यवस्थित मिसळले आणि मेथी पण अगदी कणाकणात सामावल्यासारखी उठावदार चव देऊन गेली.  मज्जा आली खूप. एका शिस्तीत डाव फिरवल्याचे इतके सुंदर परिणाम होईल, फळ मिळेल हे आजच समजलं आणि उमगलं मला. अहाहा च.  

सरते शेवटी काय प्रत्येक वेळी उत्तम पद्धतीने वापरलेले फेरे अत्यंत महत्वाचे. अत्यानंद देऊन जातात हे नक्की. मी घुटी चाखली तेव्हा त्याची चव तर मला आठवत नाही पण होमिओपॅथी औषधाने कित्येकदा मी ठणठणीत बरी झाले तेव्हा, घरी असंख्य वेळा केक तय्यार केले तेव्हा आणि आज पुन्हा घुटी चे महत्व आणि मिळालेल्या आनंदची चव अनुभवली.