शाळा

 मला लहानपणी माझ्या आई वडिलांनी शाळेत प्रवेश घेऊन पाठवले दररोज. शाळेची निवड त्यांची होती माझी कुठलीही परवानगी न घेता प्रवेश घेतला गेला. अर्थात ते वय असं असतं मुलांचं, कि परवानगी घेतली जात नाही आणि घेऊ शकत नाहीच. बरीच मुले अगदी आनंदाने उड्या मारत जातात शाळेत, मज्जा करतात, तर काही नाराज असतात, थोडा वेळ घेतात पण मग सगळं जुळवून घेतात. माझी मुले, शेजारी पाजारी सगळीच कडे असंच चित्र दिसतं मुलांना शाळेत घालतांना.  

"माझे माहेर पंढरी" ह्या अभंगात म्हटल्याप्रमाणे "बाप आणि आई माझी विठ्ठल रखुमाई" अगदी त्याच पद्धतीने "तो" च मायबाप माझा आज देखील असं मी मानते आणि तेच सत्य आहे. अचानक एका महद-उत्साही पिल्लूला उड्या मारत शाळेत जातांना बघितले आणि सहज मनात आले कि मी अजूनही शाळेत आहे, "बाप्पाने / त्याने" मला ह्या संसाररूपी शाळेत घातले आहे. प्रवेश झाला आहे, परवानगी घेणे अशक्य कारण अडनेड माझं वय आहे. त्यामुळे नेउन बसवले आहे. आजूबाजूला सवंगडी आहेत, लहान मोठे असे, गुरु आहेत, खेळणी आहेत आणि नियम देखील. दर दिवशी किंवा बरेच वेळा खूप काही उलगडतं समोर शाळेचा दिवस सुरु झाला कि. अनेकदा शाळा आवडते, कधी नाही आवडत काही, तरी पण पुढील वर्गात एक तर जाता येतं किंवा ढकलले जाते, वरपास असे.  अगदी लहान मुले कशी बारावीच्या वर्गापर्यंत घातलेल्या शाळेत जातात, मस्त शिकण्याचा प्रयत्न करतात कुठलाही विचार न करता, अगदी उत्कृष्ट अशी शाळा आणि ह्या वयात हेच करायचे असते, टप्प्याटप्प्याने पुढे जायचे असते हेच त्यांना ठाऊक. 

मग ह्या संसाररूपी शाळेत असे बिनधास्त राहा कि? आहेत ना मायबाप, शिक्षक, मुख्याध्यापक आणि बाकी इतर सगळे सांभाळून घ्यायला. अगदी गृहपाठ, परीक्षा, वेगवेगळे आखून दिलेले तास, वेळापत्रक असे सगळे जगा. विद्यार्थी दशेत कोणीतरी जातं का विचारायला इतकेच तास का, एवढा गृहपाठ का? सगळं निमूटपणे करतो मग नेहेमीच करा. द्या "त्याच्यावर" सोपवून आणि पुढ्यात आलेलं कार्य सिद्धीस न्या. ते देखील त्याच्या मदतीशिवाय अशक्यच आहे म्हणा. 

आदरणीय पु. ल. देशपांडे म्हणतात ना "मज्जा संस्था" हे आपल्या मराठीत, तेच "नर्व्हस सिस्टीम" इंग्रजी भाषेत, बघण्याचा दृष्टिकोन आहे फक्त. "त्याने" फक्त सुख निर्माण केलं होतं असं मी अनेकदा, अनेकांकडून ऐकलं, वाचलं, आणि मानवाने केवळ त्याला दुःखासारखे बघितले आणि... असो. त्यामुळे चला तर मग दररोज शाळेचा उपभोग घेऊ यात दररोज.