"लक्ष्मी आणि सरस्वती एकत्र नांदत नाही" असं काहीसं मी अगदी लहान पणापासून ऐकलं आहे, वाचलं आहे आणि अनेक ठिकाणी त्याचा उल्लेख झालेला बघितला आहे. मी शाळेत असतांना सर्वत्र एक वाक्यता होती, म्हणजे घरी दारी, शाळेत, समाजात सगळेच मोठे सारखंच सांगायचे, कुठेही फार फरक नसायचाच. त्यामुळे हे अनेकदा माझ्या पर्यंत पोचले. ह्या म्हणीचा किंवा वाक्याचा अर्थ सोप्पा आहे, एका व्यक्तींमधे सर्वगुणसंपन्नता शोधणे व्यर्थ आहे, कारण ती सापडणे अवघड आहे. सौंदर्य, हुशारी, पैसा, आणि असे इतर अनेक पैलू एकत्र आढळत नाही सहसा. कुठेतरी कधीतरी किंचित किंवा भली मोठी तफावत नक्की जाणवते. असं काहीस आम्हाला समजावलं जायचं. आणि मग काही उदाहरणं देखील मांडली जायची. सरते शेवटी मग निसर्ग, देव, भाग्य, नशीब ई. मुद्दे पुढे ठेवले जायचे. म्हणजे ह्या सगळ्यांमुळे किंवा काही कारणांमुळे खूप क्वचित सर्वगुणसंपन्न व्यक्ती उदयास येतो. तेव्हा कदाचित आमची म्हणजे सामान्य जणांची सर्वार्थाने तय्यारी केली जात होती, अपेक्षाभंग होऊ नये म्हणून, किंवा कुठलीही तुलना करण्याची सवय लागू नये म्हणून. असो.
मी जशी जशी मोठी होत गेले, वाचन, मनन, चिंतन, माणसांची ओळख ई. वाढत गेले तेव्हा समजलं कि अनेक उदाहरणं अशी आहेत कि जेथे सर्वगुणसंपन्नता आहे. थोडासा अभ्यास केल्यावर लक्षात आलं आणि स्पष्ट झालं असं म्हणायला हरकत नाही कि हुशारीने काम केलं कि पैसा येणारंच, विश्वसुंदरी हि तिच्या जगावेगळ्या हुशारीने तो खिताब पटकावते आणि त्या सोबत कदाचित सात पिढ्यांना पुरेल एवढा पैसा देखील येतो सोबत. आणि हे फक्त एक उदाहरण झालं. प्रत्येकाला त्याच्या परीने कष्ट आहेतच. ते कोणालाच सुटले नाहीत. आणि आता माझ्या पुढ्यात एक खूप छान व्हिडिओ आला, त्या नंतर मी त्यांचे अनेक उपलब्ध असलेले व्हिडिओ बघितले आणि खरंच अंगावर काटा आला. दोन भाऊ आहेत, सख्खे वाटतात. पहिला व्हिडिओ बघितला तेव्हा लहान भाऊ तबल्यावर होता आणि मोठा पेटी वाजवत गात होता. मस्त सादरीकरण केलं दोघांनी मिळून, इतक्या लहान वयात खूपच जाण आहे ताला सुरांची. बाळकडू मिळालं आहे जणू काही त्यांना. संगीतमय असं सगळं भारावलेलं वाटलं मला. दोघांमधले नाते पण वेगळ्याच स्थराचे आहे. मग बघितलं तर मोठा पण उत्कृष्ट तबला वादन करतो, सूचना देतो लहान्या भावाला. क्या बात है? आणि दोघे इतक्या सहजतेने सादरीकरण करतात कि ज्याचं नाव ते. यू ट्यूब वर आहेत त्यांचे व्हिडीओ आणि लोकांचा प्रतिसाद पण आहे, साधे आहेत विडिओ, म्हणजे काही अंशी कमाई पण होत असणार. हे सगळं आशिर्वादात्मक भासलं, जाणवलं आणि उमगलं कि "त्याचा वरदहस्त असल्याशिवाय साधं पान देखील हालत नाही". कमाल आहे दोघांची. अनेक गाणे सादर केलेत दोघांनी, वय लहान आहे, सातत्य आहे, बरेच दिवस, वर्ष तालीम घेत आहेत असं जाणवतं, तरी देखील फार साधे आहेत. हे सगळं संगीतामुळे, साधनेमुळे शक्य झालं असणार नक्कीच.
दोघांचेही संगीत कौशल्य, समर्पण आणि साधना त्यांच्या लहान वयातच दिसून येते. त्यांच्या साधेपणातच त्यांच्या कलेची महानता आहे. अनेक श्रोत्यांना नक्कीच दोघांना बघून हुरूप येणार हे नक्की.
या उदाहरणांवरून असे दिसते की योग्य प्रयत्न, साधना आणि समर्पण यांच्या माध्यमातून लक्ष्मी आणि सरस्वती एकत्र नांदू शकतात. म्हणूनच, आपल्या पारंपारिक समजुतींना आव्हान देत, नवीन दृष्टिकोनातून विचार करण्याची गरज आहे.
https://www.youtube.com/watch?v=Gz3ZzEOthJA (especially look from 0.20m)
