१०८

आपल्या भारतीय संस्कृतीत १०८ ह्या संख्येला एक अनन्य साधारण महत्व आहे. जगमान्य अशी हि संख्या आहे आणि १०८ वेळाच का जप करायचा ह्याची शास्त्रोक्त कारणे आहेत जी खालील लिंक वर उपलब्ध आहेत. माझ्या मते आणखीन एक महत्वाचे कारण असावे. रुद्राक्ष माळ वापरून, जमिनीवर किंवा पाटावर बसून जप केला जातो. रुद्राक्षाचे मणी एक विशिष्ट आकाराचे, प्रकारचे आणि खडबडीत पृष्ठभाग असलेले असे असतात. प्रत्येकाच्या गती प्रमाणे, हाती असलेल्या उपलब्ध वेळेनुसार १०८ माळ करायला वेळ लागू शकतो. पण साधारणतः ७ मिनिटे अंदाजे लागतात, श्री राम नामाची माळ करायला. मोठ्याने राम नाम म्हटल्याने घरी, दारी, आणि सर्वत्र ती कंपने सर्वांपर्यंत पोचतात, उपयुक्त ठरतात, जो करतो त्याला आणि इतरांना सुद्धा. मनात म्हटलं तरी त्याची प्रचिती वेगळी येतेच. शिवाय जप माळ धरून किंवा न धरता सुद्धा जप करता येतोच. जप माळेने ऍक्युप्रेशर सहज घडते आणि ७ मिनिटे दररोज हे एकंदरीत आरोग्याला लाभदायक असे सिद्ध झाले आहे. माळ न धरता अगदी सहज आणि सुलभ पद्धतीने जर एक माळ राम नाम जपायचे असेल तर श्री रामाची आरती म्हणा किंवा फक्त श्रवण करा. माझ्या निरीक्षणानुसार ह्या आरतीत मुख्य गायकाने शेवटी राम नाम जपले आहे समूह सोबत आणि संपूर्ण आरतीत फक्त समूहाच्या सुमधुर स्वरात राम नाम पेरले आहे. समूहाची संख्या अगदी मोजमाप करून घेतल्यासारखी आहे, किंवा ते आपोआप घडले असेल श्रींच्या इच्छेने. एक संपूर्ण माळेची सहज श्रवण भक्ती होते हि आरती ऐकल्याने. एकंदरीत राम नाम म्हण्याऱ्यांची कोरस संख्या मला ठाऊक नाही, पण निश्चित खात्री पटली आहे रोज भक्तिभावे श्रवण करून हि १०८ आहे. ह्या पेक्षा आणखीन सोप्पं काय करावं त्याने आपल्या सर्वांसाठी. आता मला हि आरती इतकी सफल का झाली हे उमगलं, समजलं आणि अर्थबोध झाला. क्या बात है. जय श्री राम. तो कित्ती सहजतेने घडवून आणतो सगळे, कमाल आहे. 

कोरस ने म्हटलेले, मुख्य गायकाच्या स्वरात आणि शिवाय वाद्यांचे बोल ह्या समीकरणाने एकत्रित उभे केलेले १०८ नाम:

नादातून या नाद निर्मितो श्री राम जय राम जय जय राम |

https://www.youtube.com/watch?v=BK8dDitz8Pk&t=142s

https://servdharm.com/blogs/post/why-we-chant-mantras-108-times

The other side of the coin

Being a free bird now, I recently went and attended one of the weddings of my best friend's twins. Barring the very few known people around, I met and mingled with a new group of girls there. The span of that marriage was for a week, but I could attend only a few functions. The group of girls were there throughout for the entire span, being localities and with each other for their whole lives. I was an outsider, a great listener and observer, and my sole agenda was to enjoy marriage events, new trends, food, decor, and many other things.

Unexpectedly, a new topic popped up in front of me, and being a complete newbie to that group, I just silently absorbed whatever was possible. To cut a long story short, the group was discussing "I am jealous of his cigarettes". Middle-aged girls talking about this was new and news to me for sure.

According to them, they were focusing on the other side, the girl's side, and not the boy's view, as mentioned in the same-titled song. Till then, I was not even aware that such a song existed. The song was narrated and sung by a boy, it seems. These girls were focusing on she the cigarette spending more time with him, on his lips, so close, and during that short duration of her life or puffs, they remain with each other only for multiple times a day. I was glad to then read the original lyrics, and I am still trying to digest the ultimate truth spelled out by the entire group, as if they agreed to it together. I am truly speechless, indeed.

 

I wish to extend the same feeling based on multiple write-ups about other non-living things too, including mobile phones, computer systems, and many more.

एक नियम

एखाद्याला सकाळी किंवा पहाटे जाग आली, त्याची झोप झाली निवांत ह्याचा अर्थ सगळ्याच प्राणिमात्रांची झाली असे होते का? तर स्पष्ट नाही. मग जर बाकीचे काही कारणास्तव अजून झोपले असतील तर त्यांना आवाज करून त्रास द्यायचा अधिकार कोणी दिला? कोणी रात्री जागं राहून अभ्यास करतं, काम करतं, बाळांना, आजी आजोबांना कदाचित अजून थोडसं निजावंस वाटत, कोणालाही. तेव्हा आजूबाजूचा अंदाज घ्या आणि शांततेत स्वतःची कामे करा हा अलिखित नियम आहे जो सर्वांनी पाळलाच पाहिजे, नेहेमी. मग ते कोणीही असो. एक छोटेसे उदाहरण देते, मी माझ्या मुलांना लहान असतांनाच हे सांगितले होते आणि ते अजून देखील हे कटाक्षाने पाळतात. रात्री अपरात्री जर गॅस वर काही करून घ्यायचे असेल, कॉफी किंवा मॅग्गी असे तर लायटर च्या ऐवजी काडेपेटी वापर म्हणजे दुसऱ्याला, खालच्या वरच्याला अजिबात त्रास होत नाही, त्याची झोप चालवत नाही, चिडचिड होत नाही आणि शिवाय तुमचे काम होते. 

अगदी तसेच काहीसे आताशा मी टिपते आहे. पहाटे किंवा अगदी सकाळी लवकर काही मिनिटे हि कावळ्यांची असतात, मग पोपट आणि त्या नंतरचा वेळ हा बाकी पक्षांचा. पोपट वावरत असतात आणि गुणगुणत देखील पण सकाळचा तो स्लॉट / ठराविक वेळ हि मात्र कावळ्यांचीच. उजाडलं पण नसतं नीटसं आणि ह्यांची तारसप्तकात काव काव सुरु होते. काय म्हणणं असतं त्यांचं कुणास ठाऊक. बरं त्यांना माणसांची  इतकी हालचाल नाही दिसतं त्यावेळी, बाकी पक्षी देखील अजून साखर झोपेत असतात आणि हे मात्र सुरु करतात दररोज न चुकता. करा कि राव आप आपली कामे शांतपणे. धीम्या आवाजात कोकला, एक मेकांना इशारे करा, माहिती द्या, कोण नाही म्हणतंय, पण एकसंघ असल्यासारखे सगळेच सुरु झाले कि नैसर्गिक गजर होतो. ते काही अंशी ठीक आहे म्हणावं, पण कधी कधी नको वाटतं. सगळेच पक्षी हुषार असतात, नैसर्गिक सेन्सर्स त्यांना बहाल झाले असतात, मग त्याचा सदुपयोग करावा ना. "वसुधैव कुटुंबकम" म्हणायचं आणि दररोज त्रास द्यायचा हे कुठले समीकरण. उठल्यावर अगदी आवश्यक तेवढाच आवाज करतं हवं ते खा, व्यायाम करा, उडा, शाळेत जा, मदत करा जेष्ठांना, पिल्लांना खाऊ घाला. असो. आता मला त्यांची रोजनिशी पाठ झाली आहे त्यामुळे मीच आळस झटकून त्यांच्या सोबत कामाला लागायला हवं लगबगीने दररोज. दोघे एकत्र लागू या कामाला उद्यापासून. 

तेथे कर माझे जुळती - २

संपूर्ण १०+ वर्षे मला आठवतंय त्या प्रमाणे न चुकता उगवत्या सूर्याशी हितगुज होत असे, दररोज. हितगुज कसली, ती भरभरून दिलेली पावती आणि मनःपूर्वक जोडलेले हात होते खरं तर. शतशः धन्यवाद दिले गेले, माझ्या साठी, संपूर्ण सृष्टी साठी, सर्व सजीवांसाठी आणि असेच बरेच संवाद. मावळत्या सूर्याला मात्र कधी हात जोडले गेले नाहीत, कारण तेव्हा घरच्या कामात व्यग्र असायचे. सकाळी फार लवकर कचेरीत पोचण्याची अनेक वर्षांची सवय, त्यामुळे सहज घडलं ते माझ्या हातून. किंबहुना सुर्यबाप्पाची ऊर्जाच अशी होती कि मला अगदी वेळेत ओढून आणायचीच ऑफिसला रोज. मला नव्हे तर अखंड, न थकता, न थांबता, कोणाचीही वाट न पाहता, निरपेक्ष पद्धतीने सूर्यदेव सेवा देतात. कित्ती म्हणजे कित्ती शिकण्यासारखं आहे त्यांच्या कडून. हि जरी नैसर्गिक बाब असली, निसर्ग नियमानुसार सगळं होत असलं तरी प्रत्येकाने बोध घेण्यासारखंच आहे. अगदी सहज माझे हात विनम्रपणे जोडले गेले त्या मावळत्या सूर्यासमोर, त्याचं जगावेगळं अप्रतिम सौंदर्य न्याहाळत आणि मनात विचार आले, किंबहुना विनंती केली गेली कि "अशीच निरपेक्ष बुद्धी दे, अशीच ऊर्जा दुसऱ्यांना देण्याची शक्ती दे आणि असंच कार्यसातत्य घडू दे माझ्या हातून, प्रत्येकाकडून". आणि सहज श्री संत तुकारामांच्या ओळी आठवल्या:

बोलावा विठ्ठल पहावा विठ्ठल । करावा विठ्ठल जीवभाव ॥

ह्या प्रत्येक बाप्पासाठी, त्याच्या स्वरुपा साठी लागू आहेतच. 

तेथे कर माझे जुळती

मी तरी माझ्या लहापणी पासून, किंबहुना कळायला लागल्यापासून मोठ्यांना देऊळ दिसले कि नतमस्तक होतांना बघितले आहे. त्यांचे हात आपोआप जुळले जातातच. आणि अर्थातच तीच सवय मला देखील लागली. का असं करायचं हे कधीच मी कोणालाही विचारले नाही, अर्थात त्याची गरज पडलीच नाही. "तो सुख करता तो दुःख हरता" एकदा मनी ठसल्यावर मग मागे फिरणे नाहीच. विज्ञानाने देखील अनेक सिद्धांत मांडले आहेत ती देखील करणे आहेतच. 

अगदीच माहित नाही असं का झालं, पण घडलं खरं माझ्या हातून. आमच्या बाणेर रस्त्यावर एका ठिकाणी भव्य दिव्य अशी सन्मानीय श्री शिवाजी महाराजांची मूर्ती उंचावर स्थापन केली आहे. आणि अर्थात तिच्यावर काही अंशी सजावट किंवा देवळाला जसा कळस असतो तास आहे. पण दारं नाहीत. जाता येता महाराजांचं दर्शन सहज घडतं. इतक्यांदा मी त्यांच्या समोरून गेले पण अचानक माझे हात जोडले गेले अगदी मनापासून आणि मनात म्हटलं "शक्ती, बुद्धी आणि युक्ती दे", बहाल कर तुमच्या सारखी किंवा इतकी मोठी नाही पण सातत्याने हे महत्वाचे. इतकं वेगळं वाटलं माझं मलाच कि ते शब्दात पेरणे अशक्यच. 

नतमस्तक व्हा अगदी मोकळे पणाने, सर्वांसमोर जेव्हा मनापासून साद येते तेव्हा नक्की.  

Nailpaint

 Today, after using nail paint for ages, after applying it to many hands and decorating them, I came to know the truth—the hidden one. What is the sole reason, and how does the nail paint dry immediately or after a while after applying it to the nails? Is it because of the body's heat or warmth in the surroundings or air (either natural or artificial)? or might be because of all? According to me, it's the outcome of all the events or entities working out together unknowingly, without waiting for each other.

Similarly, when we work, at home or at the office, at college or any other place, what works for us—only inner strength or outer motivation, a suitable environment, or all together with varied percentages every time? Definitely an amalgamation of all. Every entity is important and plays a crucial role always. So don't wait for someone to come and pat your back; move on, always. And while on the path of upward or forward direction, make sure to pat the backs of all, encourage many, and keep working on multiplying your inner strength.

This way, like nailpaint, our own hands look fairer, beautiful, and a source of motivation, just like our personalities or happenings around us.

नख रंगकाम

आताशा अगदी प्रत्येक जण बहुतांशी आवडीने वैविध्य पद्धतीने नखं रंगकाम करतांना दिसतात, नजरेस पडतात. दिवसाला, कपड्याला, प्रसंगाला आणि अर्थात व्हायला साजेसं असं सगळं करतात अगदी शौक असल्यासारखे किंवा अत्यानंद झाल्यासारखे. सगळेच जण पार्लर मध्ये जाऊनच करतात असे नाही, बहुतांशी घरी पण हे सगळं पट्टाकिनी करण्यात आनंद मानतात. एक सांगा, नेल पेंट नखावर लावल्या लावल्या किंवा काही क्षणात कसा काय वळतो हो? तो फक्त शरीराच्या उष्णतेने वाळतो, का बाहेरील तापमानामुळे, का पंख्याच्या हवेमुळे? नक्की काय कारणं आहेत? का सगळे मिळून तो एक संघ असा परिणाम साधला जातो? मला विचाराल तर सर्वांमिळूनच परिणाम साधतो आणि खूप लवकर त्या नखांना शोभा येते, वेगळाच आत्मविश्वास वाढतो आणि आपलीच बोटे आपल्यालाच पुन्हा नव्याने सुंदर दिसू लागतात. माझ्या काही मैत्रिणींच्या मते तर आपलाच हात किंचित गोरा दिसतो आणि संभाळल्याचा मस्त भास होतो. जसे काही तो बोलतोय, संवाद साधतोय असा. 

अगदी तस्सेच काहीसे, आपण सर्व जी आव्हाने पेलत असतो, लहान-सहान, मोठी, त्या करता फक्त अंतर्गत शक्ती, स्फूर्ती, गर्मी कमी येत नाही तर तिच्या जोडीला वातावरण निर्मिती किंवा सहाय्यक वातावरण, आणि बाहेरील जोड महत्वाची आहे. अर्थात कोणीच फक्त बाहेरील किंवा जे आपल्या हातात नाही त्या करता थांबत नाहीच, किंवा बाहेरूनच कोणी प्रेरित केलं तरच गाडी पुढे जात नाही, तर आपण सातत्याने पुढे मार्ग क्रमण करत असतो. आपल्या सोबतच्या सर्वांना सातत्याने प्रेरित करत राहा आवर्जून किंवा आपल्या कृतीतून म्हणजे एकसंघ फारच सुंदर परिणाम साधता येतील. रंगछटा स्वतःला आणि बघणाऱ्याला देखील एक उत्कृष्ट उत्साह दिवून जाईल. आपला उत्साह टिकून राहील आणि बरेच काही. तर चला मग, लागा कामाला.