बुधवार, २१ जुलै, २०२१

डोंगराने पांघरली चादर / झालर

"पुणं तेथे काय उणं", सर्वत्र भव्य दिव्य डोंगररांगा नि नटलेलं असं शहर. हे डोंगर उन्हाळ्यात जरी ओस पडले असतात पण तेच पावसाळ्यात हिरवे गालिचे पांघरतात जणू. काही पहिल्या पावसाच्या सरी पडल्या कि रागरंग, संपूर्ण नक्षा आणि सौंदर्याचं पूर्णपणे बदलून जात ह्या डोंगराचं. जोशात आणि नियमित पाऊस पडू लागला कि मग तर काय विचारूच नका. त्यात "दुधात साखर", माझे ऑफिस संपूर्ण डोंगररांगांनी वेढलं आहे, असन्ख छोटे मोठे डोंगर आहेत आजूबाजूला अगदी रस्त्याच्या सुरवातीपासूनच. सकाळी नऊ च ऑफिस असल्यामुळे जेथे जेथे डोंगर दिसतात तेथे आम्ही साधारणतः ८. ३० च्या दरम्यान असतो. आणि त्यात जर पाऊस पडून गेला असेल तर धुकं पडलेलं असत. त्या कडे बघून असं वाटत कि डोंगराने जशी मलमली हलकी सुंदर राखाडी अनोख्या रंगाची चादर / झालर पांघरली आहे. ते दृश्य इतकं विलोभनीय असत कि शब्दात मांडणं अगदी अशक्य आणि अवघडच. आणि हो ती झालर इतकी जादुई असते ना कि जसं ऊन पडेल तस्स, हवेचा झोका येईल तस्स तेही रूप, रंग, तऱ्हा, सौंदर्य, छटा ई. बदलत जाते सतत आणि हे विलोभनीय सौंदर्य-नाट्य संपूर्ण रस्ताभर सुरूच राहत, लपंडाव असतो डोंगर, हिरवाई आणि धुक्याचा, अगदी ऑफिसला येई पर्यंत दररोज, संपूर्ण चार महिने / पावसाळा आहे तो पर्यंत. 

मग काय एकदा हिरवा पोशाख चढला रे चढला, पावसाळा संपला कि मग त्याच चादरींची / झालरीची व्याप्ती संपूर्णपणे बदलते. ती अधिक दाट, शुभ्र, अगदी लवकर सुरु होऊन खूप वेळ टिकते. इतकं अवर्णनीय असा आहे आमच्या भागातला निसर्ग कि जसे कि रोज ते हिवाळ्यातले धुके जणू काही टाळी देण्यास आमच्या बस / गाडी समोर येतात / उभे ठाकतात. "हाय-फाईव्ह" / "दे-टाळी" म्हटलं कि कसं त्यांनाही प्रचंड बरं वाटत असणार आणि अर्थातच सगळ्या ऑफिस मधे येणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना, प्रचंड आनंददायी, अर्थात सुखकारक. अशी सुरवात दररोज संपूर्ण दोन ऋतुत होते, "काय वर्णु तव गुण...". आणि हो हे घनदाट धुकं/ हे पिटुकले हलके ढग आम्हाला जे भेटायला येतात ते प्रदूषणाचे अजिबात नाही, ते नैसर्गिक असे, डोंगरावर आपोआप तय्यार होणारे आणि थंडीची जाणीव करून देणारे असे.  

#Nature's-beauty #Mountain-ranges #Rainy-season #Winter-season #Clouds #Fog #Different-types-of-fog #Hide-and-seek #No-pollution #Two-seasons 

 

हाऊस हॉस्पिटल

माझ्या ऑफिस च्या मार्गावर एक भलं मोठं स्वतंत्र घर आहे, तीन - चार मजली असं. त्यात तळमजल्यावर दोन दुकानं होती, एक ATM आणि दुसरं दुकान कपड्याचे. शेजारी एक जिना होता आणि मागे / वर गाववाले / कुटुंब राहतं होत असं दिसायचं, कपडे वाळत घातलेले दिसायचे. माणसं पण दिसत होती अनेकदा कारण घरच होत ते. 

ह्या नवीन दिवसांमुळे दोनदा ऑफिस बंद होत मधल्या काळात, त्यामुळे बरेच दिवस लक्ष गेलं नाही माझं त्या घराकडे, पण आता ऑफिस सुरु झालं आणि अचानक माझं त्या बिल्डिंग कडे लक्ष गेलं. त्याच कारण म्हणजे अचानक दिसलेला हॉस्पिटलचा बोर्ड. पुन्हा एकदा नीट बघितलं तर अवाक झाले. दोन्ही दुकानं काढून टाकली आहेत, संपूर्ण लूक्स बदलेले आहेत आणि काळाची गरज लक्षात घेऊन घराचं पॉश  इस्पितळात रूपांतर केलेलं दिसतंय, झटकापटकी. 

अनेक रुग्णांना नक्कीच फायदा होईल ह्यात शंकाच नाही. अगदी रस्त्यावर ती बिल्डिंग असल्यामुळे जाणंयेणं, पोचणं, अँप्रोच ई. सगळं सोप्प आहे. ज्या चमूने ह्या रूपांतर करण्यासाठी शिवधनुष्य उचललं ते फारच धन्य आहेत, माझ्या दृष्टीने. इतकं सोप्प नाही ना राहत्या घराचं इस्पितळात रूपांतर करणं. बघावं ते नवलच. मग तिथे राहणारे कुठे गेलेत असतील? का त्यांनी हा निर्णय घेतला असेल? किती खर्च आला असेल? राहत घर म्हणजे निवासी जागा आणि इस्पितळ म्हणजे व्यावसायिक, मग हे सगळं कसं काय बदल केले असतील?असे अनेक विचार आणि प्रश्न माझ्या मनात आले म्हणून लिहावसं वाटलं. 

#Transformation-of-building #Hospital #House #Useful-for-patients #Reasons-of-transformation #Residential #Commercial #Paradigm-shift 

एक झंझावात

हि सप्टेंबर २०१७ ची गोष्ट आहे. एक दिवशी एक तरुण मुलगी आली माझ्या केबिन मधे अचानक. त्या आधी अनेक जण होते माझ्या आजूबाजूला. ती शांतपणे थांबून राहिली आणि माझ्या आजूबाजूची गर्दी ओसरल्यावर आली माझ्या जवळ आणि एकदम मान हलवत म्हणते कशी सही हवी आहे मॅडम तुमची, मी "जुनिअर रिसर्च फेलो (JRF)" आहे. आणि सही साठी कागद पुढे केला. मी वाचायला घेतला आणि त्यांना बसायची खूण केली. छोटासाच फॉर्म होता त्यामुळे पट्टाकिनी वाचून झाला / नजर फिरवून झाला. मग मी म्हटलं काय करायचं ठरवलं आहे तुम्ही ह्या संशोधनात?. थोडक्यात, पट्टाकिनी, सरळ आणि अभ्यासपूर्वक उत्तर मिळालं, नवीन ताजा विषय होता. मग मी माझी थोडी पार्श्वभूमी सांगितली, अजून काय करता येऊ शकत ते सांगितलं आणि सही दिली. बाप रे हे सगळे इतके फटाफट झाले कि आज पण मला माहित नाही, मी विचारल पण नाही कि त्या अचानक माझ्या कडे आल्या कश्या? तिथून जो जोरदार प्रवास सुरु झाला, अहाहा, ज्याचं नाव ते.   "जुनिअर रिसर्च फेलो" ते "सिनिअर रिसर्च फेलो (SRF)" ते PhD हा जंगी प्रवास होता.

८ जुलै २०२१ ला त्यांच एक पर्व संपुष्टात आलं आणि दोन नवीन प्रवास सुरु झाले, एक त्यांच्या संशोधन पूर्ण केल्यानंतरचा आणि दुसरा मला आता विद्यावाचस्पती अर्चना ह्यांच्या सोबत पुढे अगणित काम करायचे आहे त्याबद्दलचा.  

ह्या २०१७-२०२१ च्या कालावधीत आम्ही खाचखळगे अनुभवले, उंच भरारी पण मारली, अनेक लेख लिहिले, काही प्रसिद्ध झाले कारण ते आवडण्यासारखे लिहिले गेले होते, आणि बरेचसे आवडले नाहीत पण... पण खूप शिकायला मिळालं, एकत्र वाटचाल खूप आठवणी, शिकवणी देऊन गेली हे मात्र नक्की. अनेक नवीन गोष्टी प्रथम केल्या, जसे दोन पेटंट्स लिहिले, प्रसिद्ध पण झाले, अमेरिकेची वारी झाली कारण मायक्रोसॉफ्ट ला आमचं कार्य आवडलं आणि त्यांनी आम्हाला अनुदान दिले, एकदा नव्हे, दोनदा नव्हे तर चक्क चार दा, शिवाय आमच्या संशोधनावर लेख प्रसिद्ध केला ई.

विद्यावाचस्पती अर्चना साठी पण हा प्रवास फार सोप्पा होता असे नाहीच, कारण उच्च मध्यमवर्गीय गृहिणी आणि आईला सर्व सांभाळून, खूप गोष्टी प्रथम करायच्या होत्या, इंग्लिश ह्या भाषेत सहज सुलभ गोष्ट जगाला पटेल अशा भाषेत प्रत्येक लेखात मांडायची होती, नवीन संगणकाची भाषा आणि इतर लागणाऱ्या गोष्टी शिकायच्या होत्या, पण हे आणि इतर बरेच काही अगदी हसत त्यांनी वेळेत उभं केलंच.  त्यांच्या जिद्दीला, चिकाटीला आणि सुसांगतेला माझा सलाम. सर्व मुली ज्या संशोधन कार्यात येऊ इच्छितात त्यांना खूप शिकण्यासारखं आहे अर्चना कडून.

मला प्रत्येक पदोपदी त्यांची संशोधन कार्याशिवाय प्रत्येक कामात ह्या कालावधीत बहुमोलाची मदत झाली. कुठलंही काम असू दे फक्त सांगायचं, झालच म्हणून समजा. "वेळेचं गणित" सांभाळण्याची, माणसं संभाळणायची शिस्त वाखाणण्यासारखी आहे अर्चनाची. कदाचित ह्या सगळ्या गुणांमुळेच त्यांना हे यश प्राप्त झालं. 

खूप कमी विद्यार्थ्यांना नक्की संशोधन काय करायचं आहे हे स्पष्ट नसतं, असलंच तर कसे करायचे ते ठरलेलं नसतं, वेळ पाळणं अवघड होत बहुतेक वेळा ई. पण सुस्पष्ट प्लॅन, झोकून द्यायची तय्यारी, वेळेच्या आत सगळी काम, ऐकणं सांगितलेलं, ग्रँट्स वेळेत पूर्ण करणं, नवीन गोष्टी पटापट आत्मसात करणं, अमेरिका वारी आणि तेथे कामामुळे विद्यालयांचं नाव करणं, दोन पेटंट्स आणि अनेक एकामागून एक साध्य झाल्या जणूकाही झंझावातच.

डॉ. अर्चनाची अशीच सतत प्रगती होऊ दे हि ईशचरणी प्रार्थना.   

#Symbiosis #Symbiosis-university #PhD #JRF #SRF #AzureGrant #Microsoft #AI4Earth #Publications #Patents #PhDJourney

रविवार, १८ जुलै, २०२१

The Dreams ऑफ इंडिया

मी जेव्हा ऑफिशिअल रिव्हूवर झाले काही जर्नल ब्लिशर ची त्या आधी त्यांचे काही ट्रैनिंग्ज करावे लागतात आणि त्यात बरेच काही शिकायला मिळते. त्यात कशाला महत्व द्यायचं हे पण शिकवलं / सांगितलं. अर्थात संशोधन कामाची माहिती लिहिलेल्या लेखाचं नाव पण तस्संच भन्नाट असावं हि माफक अपेक्षा असतेच. तसेच काहीसे मला ध्यानात आले गेली अनेक वर्ष, विविध लेख वर्तमानपत्रात, सोशल मिडिया ई. वर वाचतांना. किंबहुना वर्तमानपत्राचे नाव हे पण तितकंच महत्वाचं माझ्या दृष्टीने.  शीर्षक फार मोठं काम करून जात, मन जिंकण्याचं, वाचकांचं. आज पुन्हा एकदा त्याचा मला प्रत्यय आलं म्हणून हा लेख प्रपंच. त्यात वर्तमानपत्राचे नाव पण प्रसंगानुरूप बदल हा मला फार भावला. आधीच टाइम्स ऑफ इंडिया हेच मला फार भावलेलं नाव त्यात आज आपले खेळाडू ऑलम्पिक सारख्या दिग्गज खेळात सामील होण्यासाठी मार्गक्रमण करणार त्याकरता TOI  ने त्यांचं शीर्षक The Dreams ऑफ इंडिया असं बदललं आज पुरत. वा वा, ज्यांच्या कोणाच्या डोक्यात हि सुपीक कल्पना आली आहे त्यांना माझा साष्टांग दंडवत. तुफान च. TOI अक्का DOI मेड माय डे. आजचा दिवस इतका स्फूर्ती ने सुरु झाला कि ज्याचं नाव ते. शतश: धन्यवाद आणि असेच नवीन ताजे अनुभव देत राहा माझ्या सारख्या सगळ्या वाचकांना.

#TOI #Times-of-India #Newspaper

सुगंध तपासून बघण्यासाठी

अत्तर, पर्फुम, टाल्कम पावडर ई. विकत घेतांना सगळ्यांनाच वाटत कि ह्याचा सुगंध विकत घेण्याआधी समजला तर फार उत्तम, नाही का? ह्या माणसाच्या नेहेमीच्या सवयीमुळे असेल कदाचित अनेक शोध लागले, संशोधन झालं आणि त्यामुळे सगळ्यांनाच त्याचा फायदा झाला, विकत घेण्याआधी समाधान मिळालं, सुगंधाची खात्री मिळाली. काय काय शोध लागले, एक तर सॅम्पल ठेवण्यात आले ठिकठिकाणी, विशिष्ट कागदाच्या पट्ट्या उपलब्ध करून दिल्या गेल्या म्हणजे नेमका सुगंध कळतो आणि उगाचच मनगटावर / हातावर / इकडे-तिकडे सेंट लावून बघायची गरज नाही दुकानात, कधी कधी कोणाकोणाला त्यामुळे चुरचुरतं पण, असो. छोटेखानी बाटल्यांचा सेट पण शोधून काढण्यात आला आणि तो फारच उपयुक्त सिद्ध झाला, आवडीचा निघाला.

टाल्कम पावडर उत्पादकांनी थोडीशी वेगळी शक्कल लढवली / शोधून काढली. पावडरच्या डब्यावर जे वेष्टण असते, जो रंगीबेरंगी कागद चिटकवलेला असतो त्याच्या एका विशिष्ट भागावर सुगंध उपलब्ध करून दिला. कागदाचा तो भाग नाकाजवळ आणला कि पावडरचा नेमका सुगंध समजतो / लक्षात येतोच. अहाहा, मला तर हि आधुनिक कल्पना फारच भावली. काय काय काढतील.... मला खरंच नक्की माहित नाही त्यांनी काय केलंय, हा एक अंदाज फक्त मांडला. असं पण असेल कि पावडरच्या डब्याच्या अगदी वर तशी ओळ लिहिली आहे ठळक अक्षरात, म्हणजे वरच्या भागातून नाही म्हटलं तरी कणभर नेहेमीच ती बारीक अवस्थेतली पावडर बाहेर येत असणार आणि त्यामुळे विकत घेणाऱ्याला सुगंध मिळत असणार. कारण कितीही सुंदर पॅकिंग केलं तरी डब्बा हालला म्हणजे शक्यता आहे पावडर चे कण न कळत बाहेर येण्याची. आणि अगदी त्याच ठिकाणी ती ओळ पण, मग काय, एका दगडात दोन पक्षी. भारी हुशार आहेत हा हे पावडर वाले, काय जागा शोधून काढली आहे सुगंध चाखायची. वा वा, मस्तच.

तुम्ही सगळ्यांनी पण हे अनुभवलं असेल ना मंडळी, नाही? अरे मग पॉंड्स पावडर चा तो नवीन जांभळा डब्बा उंच असा मोठा हातात घ्या, निरीक्षण करा, वाचा, अनुभवा आणि मग तुम्हाला माझी हि अनुकथा आठवेल. 


#ponds #pondsmagicpowder #talkampowder #fragrance #TestOfFragrance #Innovation #Scents #Perfumes #perfumetester

शनिवार, १७ जुलै, २०२१

सोफा ने चहा चाखला

माझ्या सोफ्याला पण आज चहा हवा होता बहुतेक, पिला कि पठ्याने, अगदी गरमागरम असाच.

अहो आज एकाच वेळी दोन गोष्टी करत होते, जरा कप धरताना, बिस्कीट हातात घेतांना डिचमळला आणि ओम नमः शिवाय, सांडला चहा माझ्या हातून. असं म्हणण्यापेक्षा वेगळ्या पद्धतीने म्हणायला आवडतं मला.  नेहेमीच.

मी लहान होते त्यामुळे माझ्या जर कपड्यांवर काही सांडलं तर मला ते अजिबात आवडत नसे, माझ्या साठी आणि त्या कपड्यासाठी पण फा$$$$र वाईट वाटायचं मला. बास मग काय रडू यायचं. ते बघून मग माझ्या बाबांनी तेव्हा एक अगदी पिटुकली युक्ती शोधून काढली. अर्थात सर्वच आई-वडील हे करत असतीलच, पण माझ्या साठी ते फक्त माझे बाबाचं करायचे, असं होत काहीस. सांडलवंड झाली कि ताबडतोब बाबा म्हणायचे कसे, "अरे वा वा, आज तुझ्या बरोबर फ्रॉकला पण खाऊ घातलं वाटतं?" आणि मग मोठ्याने दोघात हशा पिकायचा. मी कमी होते का, कधी कधी त्यांच्या हातून पण सांडायचं शर्टवर तर मी पण मग तसेच म्हणायचे. असं चालायचं आमच्या दोघांचं काहीबाही. आज त्या पिटुकल्या आठवणी पुन्हा एकदा डोळ्यासमोर उभ्या राहिल्या. मी माझ्या मुलांना लहानपणी पण असेच सांगितले होते आणि आज पण सांगते गरज पडल्यास.

चहा ऐवी तैवी सांडलाच होता थोडा, मग आधी हातातला उरलेला चहा बिस्कीट चा आनंद घेण्याला मी प्राधान्य दिलं, मग साफसफाई केली. मज्जा आली, बाबांची पुन्हा एकदा प्रकर्षाने आठवण झाली. 

#Tea #Memories #Tea-spilled #Dad-memories #SofaLovedTea #Tiny-Memories #Dads-The-Great #Positive-Approach #No-Cry

हुबेहूब प्रतिकृती

मी जरी शिक्षण क्षेत्रातच नोकरी करते तरी देखील माझी मुलं लहान असतांना त्यांच्या शाळेच्या सुट्टया आणि माझ्या सुट्ट्या अनेकदा जुळून येत नसत. त्यामुळे मग मी ऑफिसला जाताना आणि ते घरी असल्यावर मला काहीतरी उपक्रम / activities ठरवाव्या लागायच्या, समजावून सांगाव्या लागायच्या. तो एक मोठा कार्यक्रमच असायचा. पण माझी शहाणी मुलं ऐकायची. असेच एकदा वर्तमान पत्र चाळतांना R K लक्ष्मण ह्याचा अप्रतिम फोटो किंबहुना कार्टून आलं होत. त्यात आधीचे आणि अत्याधुनिक असे लक्ष्मण सर हातात TOI घेतलेले दाखवले होते. बास, त्या दिवशी मग तेच काढून ठेवा मी ऑफिस ला जावून येते तो पर्यंत, असं सांगितलं. "हो मम्मा" म्हटले आणि लागले कामाला. माझ्या गाडीची आतुरतेने वाट बघत दोघे हातात आपआपले अप्रतिम चित्र घेऊन उभे होते, दारात संध्याकाळी. आत्ता पण माझ्या डोळ्यात पाणी उभं राहील आहे ते सगळं आठवून. माझी मुलं म्हणून नाही पण त्यांच्या वयाच्या मानानी  भन्नाट च काढली होती दोन्ही चित्रे. आणि दोन्ही त्यांच्या पद्धतीने, वेगळी अशी, हुबेहूब पेक्षा पलीकडची.

काल वर्तमानपत्रात एका इन्शुरन्स कंपनीची जाहिरात होती त्यात एक छोटीशी कन्यका हातात रंगबिरंगी छत्री, बूट, केश / वेशभूषा भन्नाट अशी केलेली, गेले काही दिवस झोमॅटो ची ती लाल गाडी + माणूस + टोपी ई. ची जाहिरात झळकते आहे, आणि अश्या अनेक जाहिराती कदाचित रविवार म्हणून अनेक वर्तमानपत्रात दिसल्या आणि हे सगळं आठवलं. आज माझी लेकरं लहान असती तर त्यांना हे सगळं म्हणजे सगळं काढायला सांगितलं असत मी, त्यांनी काढलं पण असत आणि ते हुबेहूब काय त्यात त्याची दोघांची कलात्मक भर पण पडली असती. आज अर्थातच त्यांचं वाढलेलं वय, डोंगराएवढा अभ्यास आणि शर्यत ह्या सगळ्यांमुळे मला सांगणं योग्य वाटत नाही, पण लिहायला, आठवणीत रममाण होण्याकरता तर काही अडसर नाही ना, मग बास, माझ्या करता तेच पुरेसं आहे. ते दोघे एकदा स्थिरस्थावर झाले कि मग किंवा अधेमधे विरंगुळा / बदल म्हणून त्यांची आवड + कला त्यांनी जोपासावी हि अपेक्षा आणि प्रतीक्षा पण त्यांच्या अजून कलात्मक गोष्टी बघण्याची. 

सुदैवाने दोघांमधे एक स्पर्धा / चुरस असायची त्यावेळी लहानपणी, वेळेआधी संपवणे हे ध्येय असायचे, त्याकरता असंख्य वेळा घड्याळ बघितलं जायचं, उत्कृष्टच काढण्याचा प्रयन्त असायचा, ऐकायचे, नवीन काहीतरी करायला मिळाल्याचं समाधान असायचं..... आई ग, हि यादी फारच मोठी आहे माझ्यासाठी. फारच हृदयस्पर्शी आठवणी, अगदी नगण्य पण मौलिक फक्त माझ्यासाठी.  Love you V n V.

#AwesomeMemories #Memories #Drawing #ExactCopyOfDrawing #EngagingActivity #WholeDayActivity #HolidayActivity #Art #UniqueArt #BlessedKids


2459: Freshly Ground Nostalgia

The last time I visited a flour mill, I think I was in 5th standard or somewhere around that age. I had gone along with my father, mostly fo...