बुधवार, २९ सप्टेंबर, २०२१

URL - Unique Resource Locator

 With due respect to this new generation's extensive use of technology and gadgets, I still have few queries in my mind. And these queries are, 

  • On which platform this new gen is / sits / spends huge amount of time
  • Are they only on social media?
  • Or only on YouTube or alike video platforms?
  • Are they just the users of these platforms or also wish to / try to dig out more information about the source, the origin or the creator etc.
  • Do they know that websites also exists?
  • Do they know every website is assigned with a unique address?
  • If yes, then do they really know the parts of website address or they only believe, prefer and practice on clicking on the readily provided address?
  • How about knowing URL is the synonymous term for the website address?
  • If so, then how this address begins generally?
  • Will the address be from www only? 

I was taken a back when I narrated the website address in a very calm and step-by-step way for example: https://............

This is not my experience with one gen-z but many many. 

The moment I spell https colon double slash, and they type something unusally different and blame that the website doesnt exists, the website is not popping up, i have given wrong details and what not, a list of reasons. 

I was fortunate enough to see across the table how few gen-z type the website address's spelling properly and to my surprise I see many variations, as if they never ever heard of how the website address looks like, or contains.

One gen-z personality typed "https poland double slash", literally, where is colon and where is poland, OMG, unblievable. Whats up to these young once? What can be done for this, its so simple to understand and type and use like a everyday chore.


मंगळवार, २८ सप्टेंबर, २०२१

नात्यांचे पदर

काही दिवसांपूर्वी माझ्या एका मैत्रिणीकडे माझं राहायला जाणं झालं. माझा स्वभाव आणि बरं दिसत नाही फक्त आळश्यासारखं बसून राहणं आणि आधाश्यासारखं फक्त खाणं म्हणून तिला मदत करायला गेले. त्या दिवशीच्या सकाळच्या जेवणात भरीत करण्याचा बेत होता तिचा आणि ते देखील नागपूर स्टाईल स्पेशल. आम्ही त्याला कच्च भरीत म्हणतो. कारण वांग ऐवी तैवी भाजलेलं असतंच त्यात मग कांदा घालून फोडणी द्यायची, चवीनुसार मीठ आणि अगदी चिमूटभर साखर पेरायची. बास, भन्नाट भरीत तय्यार. काही जण त्यात दही घालून पण खातात, काही बारीक टॉमेटो पण आवडीने वापरतात. माझ्या मैत्रिणीने कांदा पात घालण्याचं ठरवलं होत. कांदा पात चिरायला थोडासा वेळ लागतो आणि तिच्या अहोंना जरा घाई होती त्यामुळे मी चिरायला घेतली पात. पातीचे एक वैशिष्टय आहे त्यात अनेक अतिसूक्ष्म थर असतात आणि काही थर काढूनच टाकावे लागतात कारण ते नीट चावले जात नाहीत. एकावर एक थर असल्यामुळे आणि धुतल्यामुळे थोडासा गुळगुळीत पणा पण आलेला असतो पातीला. चिरताना मज्जा तर येतेच पण थोडसं लक्ष द्यावाच लागत. संपूर्ण पात अगदी बारीक चिरून झाल्यावर मग पुन्हा एकदा मी अक्षरश: निवडल्यासारखे केले आणि न चावता येणार पण चिरला गेलेला पातीचा भाग काढून टाकला. इतक्या मेहेनतीने केलेलं स्पेशल भरीत खातांना मज्जा आली पाहिजे त्यामुळे नको ते पातीचे भाग काढून टाकणंच योग्य, नाही का?

अगदी नात्यातल्या नाजूक थरांसारखे, नको असलेले, गुळगुळीत झालेले अतिसूक्ष्म जरी असले तरी ते थर वेळेत काढून टाकणे / बाजूला सारणे च योग्य. म्हणजे कचरा आणि उपयुक्त भाग मग तो विचारांचा का असेना वेगळा करत राहिला पाहिजे सर्वतोपरी नातं टिकवून ठेवण्यासाठी आणि हे सर्वांनी वेळोवेळी करणं आवश्यक आहेच. जरड, लवचिकता नसलेले भाग जर सांभाळले आणि वापरले सुद्धा तर मग पंचाईत होते. इतक्यांदा ह्याच्या आधी मी पात चिरली आहे पण त्याच दिवशी संपूर्ण वेळ फक्त असेच विचार माझ्या मनात घोळत होते आणि ते फार योग्य वाटत होते.

असमान / विजोड

माझ्या घरी अगदी लहानपणी पासून मी फक्त विळ्या बघितल्या आहेत, विविध पद्धतीच्या, आकाराच्या, आणि प्रकारच्या. भाजी चिरायची विळी, फळं चिरायची, लोणच्यासाठी आंबे चिरण्याची ई. चाकूशी मी अगदी अनभिन्यच होते. होता वाटत एक छोटेखानी चाकू आई कडे, पण तो कधीच वापरात नव्हताच. बहुउपयोगी विळीच वापरली जायची सतत. लग्न होऊन आले आणि ३६० अंश बदल झाले सर्वतोपरी. त्यात एक बदल म्हणजे फक्त चाकूचा वापर. म्हटलं आता आली का पंचाईत. आणि त्यात माझी सासरी चाकुशी ओळख जी झाली ती एका सेट मुळे. अमेरिकेहून तो सेट आला होता, स्टॅन्ड सहित त्यात अनेकविध चाकू होते, विविध आकाराचे, प्रकारचे आणि माझं लक्ष वेधून घेतलं ते एका भल्या मोठ्या चाकूने. बाप रे, खरंच घरच्या कामासाठी होता का तो भलामोठा चाकू? हाच प्रश्न पहिल्यांदा मनाला शिवून गेला. असो. आम्ही पण मग काही वर्षांच्या सवयीनंतर आमच्या पुण्याच्या घरासाठी चाकूचा तस्साच सेट घेतला आणि तस्साच भला मोठा चाकू देखील होता त्यात. आताशा सगळं चिरायला वेद वापरतो तो चाकू.

तर सध्याच्या माझ्या नवीन कचेरीच्या वास्तव्यात म्हटलं जरा डाळींब, सफरचंद ई. फळं खावीत म्हणून आधी फळं मागवली. मग लक्षात आलं कि येथे पुण्यासारखी डाळींब सोलून मिळत नाहीत त्यामुळे चाकू हवा. आमच्या येथे काम करणाऱ्याला विचारलं चाकू बद्दल आणि त्याने उत्साहाने ताबडतोब पाठवला कि चाकू. त्यानेच फळं पण आणून दिली होती आणि त्या दिवशी का कुणास ठाऊक पण त्याला अगदी टेनिस बॉल च्या आकाराची डाळींब विकत मिळाली. कचेरीतुन घरी आले आणि पोट धरून इतकी हसले ना, देवा, म्हटलं कसं व्हायचं माझं. टेनिस बॉल एवढ्या डाळींबांना सोलण्यासाठी हातभार भलामोठा चाकू जाडजूड. बाप रे. विजोड च्या पलिकडले होते ते दृश्य. अर्थात त्याच्या कडे जो होता सहज उपलब्ध तो दिला बिचाऱ्याने मला, पण आश्चर्य ह्याच वाटलं कि फळं आणि चाकू आणणारा एकच मग....

आज मग मी त्या भल्यामोठ्या चाकूचा प्रयोग करून ते डाळींब सरते शेवटी सोलले बाबा एकदाचे. आता ऑफिस मधून आल्यावर मस्त फस्त करीन त्या चाकूच्या आकाराची आठवण करत.

काम झाल्याशी मतलब, जरी असमान किंवा विजोड धागा / पद्धत किंवा माणसं असली तरी, आगे बढो...

शुभं करोति कल्याणं आरोग्यं धनसंपदा |

 शुभं करोति कल्याणं आरोग्यं धनसंपदा |
शत्रुबुद्धि-विनाशाय दीपज्योती नमोऽस्तुते |
दिव्या दिव्या दिपोत्कार कानीं कुंडलें मोतीहार |
दिव्यला देखून नमस्कार || १ ||

हा इतके वर्ष रोज म्हटलेला श्लोक आणि त्याच मर्म, माहात्म्य म्हणजे ह्या चार ओळीत साठलेलं अख्ख जग. न कळत सायंकाळी हात जोडलेच जातात, जसे जेवणाचं ताट पुढ्यात आलं कि "वदनी कवळ घेता नाम घ्या श्रीहरीचे...".

आता थोडसं विषयांतर झाल्यासारखं वाटेल पण तरीदेखील सांगावस वाटत कि हे जाहिरात करणारे / लिहिणारे काय अवलिया माणसं असतात ना. मी तर त्यांच्या प्रेमातच पडते अनेकदा, अनेक भन्नाट पण छोट्या जाहिराती बघून / ऐकून. असं वाटत कि कसं काय सुचतं ह्यांना हे लिहायला / नेमक्या शब्दात पेरायला, कुणास ठाऊक. असो. अश्याच एका जाहिरातीच्या प्रेमात पडले आहे मी कारण हाच श्लोक त्या लेखकांनी कसा मांडलाय बघा, आता त्याच्या मागची भूमिका आली आहे लक्षात माझ्या थोडक्यात. एका बाजूला एकत्र संस्कारी कुटुंब आणि दुसरी कडे ह्या जमान्यातली मुलगी, अहाहा, हे भन्नाट कॉम्बिनेशन दाखवण्याची हि अनोखी पद्धत. मला तर नक्की बघायला आवडेल हि येणारी / नव्याने सुरु होणारी मालिका लवकरच. त्या लेखकाला हे सुचलंच कसं हे पण जाणून घ्यायला फार फार आवडेल मला. किती सोप्पा बदल पण ह्या पिढ्यांपिढ्या चालत आलेल्या श्लोकाला हात लावायचा म्हणजे कमालच. धन्य तो लेखक.

शुभं करोति कल्याणं आरोग्यं धनसंपदा |
शत्रुबुद्धि-विनाशाय दिपक जोशी नमोऽस्तुते |
दिव्या दिव्या दिपोत्कार कानीं कुंडलें मोतीहार |
दिव्यला देखून नमस्कार || १ ||

बंब

जुन्याकाळी घरोघरी बंब हि वस्तू असायचीच. कारण तेव्हा समोर आणि मागे आंगण हि अशी वास्तू रचना होती. आधी तो बंब लाकडाने / कोळश्याने पेटवला जायचा आणि त्याचा धूर होत असे. बंब पेटवणे हि देखील एक कला, त्यातून पाणी काढणे म्हणजे पण एक वेगळी कलाच, तर अशी कलाकारी दररोज सकाळी होत असे. पण काय पाणी तापायचं म्हणून सांगते त्यात, वेगळीच उब होती त्यात, उत्साही वाटावं अशीच अंघोळ होत असे, थोड्याश्या पाण्यात. एका बंबात संपूर्ण कुटुंब सामावत असे, आणि त्यामुळे शिस्त, कारण एका पाठोपाठ एक आंघोळी उरकल्या जायच्याच. अहाहा काय ते दिवस होते. त्या तश्या बंबा नंतर आले इलेक्ट्रिसिटी वर चालणारे हिटर, भले मोठे आणि जाड च्या जाड आवरण असणारे. त्यात देखील एक तर पाणी फार वेळ गरम राहायचं आणि सगळ्यांसाठी पुरेसं देखील. इतकं कि सगळ्यांच्या आंघोळी आटोपल्या कि कपडे भिजवण्यासाठी देखील गरम पाणी शिल्लक राहातं असे. आज हे बंब पुराण का म्हणताय, सांगते, परवा मी माझ्या जिवश्य-कंठश्य मैत्रिणीकडे राहायला गेले होते दोन दिवस आणि बघते तर काय तिच्याकडे अजूनही बंब आहे. वा, इतक्या सगळ्या आठवणी जाग्या झाल्या ना. कि ज्याचं नाव ते. 


तर आपण सगळे देखील असेच राहुयात, आतून जरी तापलेलं पाणी साठवून ठेवायची क्षमता असली तरी देखील बाहेरून गार, जाड आवरण आणि सगळ्यांना पुरेसा साठा. बंब गरम पाण्याचा साठा उपलब्ध करून देतो तुम्ही आठवणींचा द्या, प्रेमाचा द्या.  

स्मार्ट खानसामा

माझी आई काय, मावश्या काय किंवा आजूबाजूला राहणाऱ्या सगळ्याच जणी नेहेमी एक गोष्ट सांगायच्या आणि ती म्हणजे कडधान्यांचे महत्व. त्याशिवाय वाळवलेल्या वड्यांचे प्रत्येक घरातील उच्च स्थान ई. मी फक्त ह्या सगळ्याकडे बदल म्हणून बघत असे, कि अरे वा छान, आज उसळ तर जेवायला, किंवा कशातही सहज सामावतील अश्या त्या वड्या. उत्कृष्ट चव यायची आणि मज्जा सुद्धा ह्या अश्या प्रकारच्या भाज्या सेवन करतांना. शिवाय पौष्टिक हि भरपूर, कारण त्या वेळी ह्या उन्हात वाळवत असत कडधान्य आणि वड्या. त्यामुळे सूर्याची किरणे थेट त्यात सामावलेली असायची.

सध्या मी नवीन कचेरीत आहे आणि दररोज माझा खानसामा मला डब्बा देतो. अर्थातच हे सगळं मी पहिल्यांदा अनुभवत असल्यामुळे आणि सगळ्याच चवी आवडत असल्यामुळे "ओम नमः शिवाय". तो देईल ते खाते आणि अर्थातच खूप कौतुकाने, कारण आज जेवायला, नाश्त्याला काय करायचं हे मी नाही पण तो ठरवतो आणि दररोजचा डब्बा उघडणं म्हणजे वेगळं सरप्राईझ असतं मला.  माझ्या लहानपणी आई शाळेत जातांना डब्बा देत असे आणि तो थेट शाळेतच मधल्या सुट्टीत उघडला जायचा आणि जे मोठं सरप्राईझ मिळायचं म्हणून सांगते. साधं पण भन्नाट. एक वेगळंच उत्साही वाटतं जे शब्दात गुंफण फारच अवघड आणि अशक्य, दररोज जेव्हा मी डब्बा उघडते, आणि त्यातले जिन्नस बघते तेव्हा. पण एक गोष्ट हळूहळू मला उमगली ती म्हणजे त्याचं रुटीन, तो काय देतो आणि आज काय असू शकत डब्ब्यात आता ते सहज समजायला लागलं आहे.

माझी आई, काकू आणि इतर जणी तेव्हा त्या वेळी जेव्हा साधे फोन देखील नव्हते घरी तेव्हा पाहुणे आले कि अश्या वड्या घातलेली भाजी किंवा उसळी करायच्या,  किंवा अगदी भाज्या मिळाल्या नाहीत, पावसाळ्यात किंवा कंटाळा आला कि ह्या कोरड्या गोष्टी म्हणजे रामबाण इलाज. बाहेरून मागवणे ई. त्या काळी माहितच नव्हतं. त्यामुळे ह्या पट्टाकिनी होणाऱ्या पौष्टिक भाज्या अत्यंत आवडायच्या तेव्हा. माझं हे निरीक्षण आहे त्या खानसाम्याबद्दल कि तो रोज सकाळी न चुकता उसळी देतो आणि संध्याकाळी भाजी. सकाळी बिचाऱ्याला नाश्ता केल्यावर एक तर जीवावर येत असावं भाजी चिरणं किंवा एकट्यालाच कंटाळा येत असावा. पण कित्ती हुषार आणि स्मार्ट आहे पहा, संध्याकाळी एकदाच भाजी चिरण्याचे कष्ट घेतो तो. बाकी वेळी एक मोठा डब्बा भरून मसाला करून ठेवलेला दिसतो पठ्याने, बास उसळी शिजवतो आणि घालतो मसाल्यात. झालं झट कि पट भाजी तय्यार. सहसा घरी वापरात आणलेला प्रकार / क्लुप्ती आता मला इथे पाहिला मिळाली म्हटलं लिहावं. मला तर फारच आवडला हा स्मार्ट खानसामा जो काम पण करतो आणि आमच्या सगळ्यांच्या स्वास्थ्याची काळजी देखील रोज सकाळी उसळी खाऊ घालून. "एका दगडात अनेक ........".

डॉक्टर म्हणजे?

डॉक्टर ह्या शब्दाच्या अनेक परिभाषा (अर्थ) आपल्याला ठाऊक आहेतच. त्यात मसीहा, जीव वाचवणारा तज्ज्ञ, अतिशय हुशार व्यक्तिमत्व, काळजी करणारा, आणि इतर बरेच काही. ह्या सगळ्यामधला सर्वात महत्वाचा टप्पा म्हणजे त्या उच्च शिक्षित डॉक्टर चे हस्ताक्षर, औषध योजना सांगणारे. सगळ्या डॉक्टरांच्या बाबतीत आज पर्यंत मी हे असच ऐकलं होत कि 

१. काय किडे माकोडे लिहितात काही समजत नाही, 

२. त्या औषधांच्या दुकानदाराला मात्र कसं काय समजत कोणास ठाऊक ई. 

एक तर घाई, अनेक आजरी व्यक्ती दिवसात आणि त्यात लिहायचं, समजावून सांगायचं, सगळ्या प्रश्नांना शांतपणे उत्तर द्यायची ई. बाप रे. मग हस्ताक्षराकडे जरा दुर्लक्ष होत. बरोबर कि नाही. पण कालपरवाच एक अवलिया बद्दल समजलं. ते एक प्रसिद्ध डॉक्टर आहेत, अनेक वर्ष प्रॅक्टिस करतात, महाराष्ट्रियन आहेत आणि पहिल्यापासून सुवाच्च अक्षरात मराठीत प्रेस्क्रिप्शन लिहितात. काय म्हणावं ह्या अश्या व्यक्तिमत्वाला, कधीही न ऐकलेलं असं समजलं मला. त्या पेशंट ला, त्याच्या सोबत येणाऱ्या नातेवाईकांना, औषध विक्रेत्याला आणि बाकी सगळ्यांना किती फायदा नाही. डॉक्टर म्हटले कि सगळ्याच पद्धतीचे पेशंट्स येणार नाही का? शिक्षित, अशिक्षित, उच्च शिक्षित, मराठी शिक्षित फक्त ई. एक डॉक्टर म्हणजे त्याला माणसू आतून बाहेरून माहित असलाच पाहिजे, तो काय कधी कसा विचार करतो ह्या वर पण बरं होणं अवलंबून असतंच ना, फक्त गोळ्या औषधं देऊन चालत नाहीच. माणसाच्या स्वभावानुसार औषधं आणि त्याच मोजमाप ठरवत असतील बहुतेक. आणि मराठीतलं प्रेस्क्रिप्शन हे "immediate connect" सिद्ध होत असणारच. फार भेटायची इच्छा आहे मला त्या अवलियाला बघू कधी योग येतो ते.

सगळ्याच डॉक्टरांनी प्रिंटाऊट चा आधार घेतला आहे आता, म्हणजे हस्ताक्षरावरून काही ऐकायला नको आणि चुका व्हायला नको. पण मातृभाषेत लिहून देणं जास्त चांगला तरणोपाय ठरेल असं मला वाटत. प्रिंटाऊट जरी द्यायचं असलं तरी त्यात देखील बॅक एन्ड ला मातृभाषेत नाव स्टोर करता येतील नक्कीच. आताशा काही काही औषधांच्या वेष्टणावर / कागदावर देखील मातृभाषेत औषधांची नाव छापलेली दिसतात बरेचदा. काही का असेना ह्या डॉक्टरांनी चालू ठेवलेला प्रयोग आवडला मला आणि भावाला देखील. सरते शेवटी त्या मुळाशी नातं नेहेमी टिकवून ठेवावं हे च खरं, कितीही शिकला तरी आणि कितीही मोठे झालात तरी, आई-बाबा, त्यांची शिकवण, भाषा, लोकांचा आदर आणि साधेपणा. बास.

2459: Freshly Ground Nostalgia

The last time I visited a flour mill, I think I was in 5th standard or somewhere around that age. I had gone along with my father, mostly fo...