अनोखी मदत

न मागता मिळालेले बक्षीस, भेट वस्तू, सरप्राईज ई. आश्चर्यचकित करून जातातच आणि शिवाय परमानंद देऊन जातात ते वेगळंच. बहुतांशी प्रत्येकजण एकतर विचारमग्न किंवा दुखी असतो, किंवा तो प्रसन्नचित्त अथवा नेहेमीच्या सामान्य स्थितीत असतो. कुठलीही स्थिती असो, न मागता मिळालेली वस्तू, भेट, किंवा असामान्य अनुभव प्रत्येकाला अत्यानंद देऊन जातो. बरेचजणं एका वेगळ्या दुनियेत पोचतात आणि राहतात बरेच काळ. ती भेट वस्तू लहान का मोठी, महाग का स्वस्त, कुठल्या स्वरूपातली ई. महत्वाचं नाही. विचारपूर्वक दिलं आहे, वेळेला न मागता उभं ठाकलं आहे, हवं ते, हवं त्याहून खूप वेगळं, असं ते आहे म्हटल्यावर खास वाटतं ते साहजिकच, कारण कोणीतरी तुमच्या साठी खास खूप विचार करून कृती देखील केली आहे हे महत्वाचं. हे खूप शिकण्यासारखं आहेच आणि ते वेळोवेळी दुसऱ्यांसाठी वापरावं देखील प्रत्येकाने. 

मला काल अचानक काहीही कारण नसतांना खूप वेगळं असं वाटत होतं, किंचित अस्वस्थ असं किंवा न सांगता येणारं असं. तरी वेळेवर मी सकाळी ऑफीला निघाले तय्यार होऊन. गाडी सुरु झाली आणि नेहेमी प्रमाणे रेडिओवर गाणी सुरु झाली. बऱ्याच रेडिओ वाहिन्या आहेत आणि प्रत्येकाची खासियत म्हणजे नुसत्या जाहिराती. पण काल मला एक सुखद धक्का बसला आणि तो म्हणजे एका मागोमाग एक गाणीच लागली, दुसरा हादरा म्हणजे अक्षरशः सगळीच्या सगळी माझ्या प्रचंड आवडीची अशी. मला काही क्षण एक तर विश्वास बसलाच नाही किंवा मला असं देखील वाटलं कि मी माझी आवडत्या गाण्यांची यादी प्ले केली आहेत. पण तसं नव्हतंच मुळी. बिनतारी संदेश दिल्यासारखं त्यांना कसं काय समजलं कि मला थोडसं वेगळं वाटतंय कोणास ठाऊक आणि कधी मी मला परत गवसले माझं मला समजलं नाही. कधी, कोण, कुठे, केव्हा, प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष मदत करेल काहीही सांगता येत नाही. तेव्हा प्रत्येक वेळी आवर्जून नतमस्तक व्हा, धन्यवाद माना त्या प्रत्येकाचे ज्याने तुम्हाला हवी तेव्हा मदत केली. आणि जमेल तेव्हा, जमेल तशी, जमेल तेवढी मदत करा, उभे राहा म्हणजे थोडीशी उतराई होईल. 

त्या रेडिओ स्टेशन वर काम करणाऱ्या संपूर्ण चमूचे धन्यवाद, माझ्यासाठी माझ्या आवडीची गाणी निवडल्याबद्ल आभार, ती एकापाठोपाठ एक ऐकवल्याबद्दल शुक्रिया, माझा मूडपालट केल्याबद्दल मी ऋणी आहे. मला न मागता मिळालेली हि खूप अनमोल भेट आहे. त्या रेडिओच्या चमूने मला विचारण्यात वेळ नाही घालवला, कृती करण्यावर भर दिला. अगदी तस्सेच आपण सर्वांनी पण नेहेमी करत राहिले तर? उगाचच प्रश्न विचारून भंडावून सोडण्यापेक्षा जमेल तशी कृती केली तर ती नेहेमीकरता लक्षात राहणारी, स्मृती देऊन जाणारी, खूप काही शिकवून जाणारी घटना ठरेल ह्यात शंकाच नाही. चला तर मग, खोचा पदर आणि लागा कामाला.   

डब्बी

माझ्या लहानपणीच्या असंख्य आठवणींचा खजाना आहे माझ्या सोबत आणि अधूनमधून त्यातील बऱ्याचश्या आठवणींना उजाळा मिळतो. काही वस्तू डोळ्यासमोर उभ्या ठाकतात आणि बास, मग काय मी पट्टकनी काढते माझी लेखणी. त्या काळी पुरुषांचे म्हणाला तर त्यांच्या खिशात तेव्हा बऱ्याच डब्या असायच्या, काही डबे देखील. अर्थात ज्या पद्धतीचे काम पुरुषमंडळी करायची त्या मानाने डब्बी किंवा डबे असायचे. काथ - चुन्याची डबी, लवंग - विलायची ची डबी, काहींना प्रकृतीप्रमाणे छोटेखानी व्हिक्स ची डबी बाळगायची सवय, माचीस / काड्यापेटीची डबी, बिडी / सिगरेट / तंबाखुची डबी, कपाळावर गंध लावण्याची सवय असेल तर ती डबी, जेवणाचे डबे + चटणी / लोणच्याची डबी, आणि इतर. मुलींचे किंवा बायकांचे थोडेसे वेगळे होते. त्या काळी टिकल्या कमी प्रमाणात होत्या पण त्या पिटुकल्या डबीत यायच्या, त्यामुळे टिकल्यांची डबी, नाहीतर गंधाची डबी, कोरड्या कुंकवाची डबी, काजळाची डबी, सोफ / सुपारी डबी, खाऊचा डबा, औषधांची डबी, आणि इतर अनेक. व्यक्ती तितक्या प्रकृती, तश्या अनेक पद्धतीच्या डबी, किंवा डबे. त्या काळी प्लास्टिकचा सर्रास वापर होत नसे, उपलब्ध नसे त्यामुळे बऱ्याचश्या गोष्टी, पदार्थ ई. डब्यात आणावे लागायचे. त्यामुळे विविध डब्बे / डबी वापरण्याची प्रथा होतीच. मग प्लास्टिकचा बढेजाव वाढल्यावर मग सुटलेच सगळे आणि डबी पण अस्तित्वात होती हे थोडसं विस्मृतीत गेलं होतं. जुन्या गोष्टी नव्या ढंगाने समोर येतात तसेच काहीसे सध्या मला आढळते आहे. 

अर्थात आकार, प्रकार, उकार ई. बदलले असले तरी ते माझ्या दृष्टीने डबेच / डबीच आहे कारण त्यांना एक प्रकारचा आकार आहे, ती जागा व्यापते, ती काही भरून नेण्यास उपयोगी ठरते आणि बरेच असे उपयोग सांगता येतील. ह्या यादीत आहेत स्वतःचे संगणक जे आपण ने-आण करतो आणि केस अक्का डबी, मोबाईल अधिक कव्हर अक्का डबा, त्या बरोबर चे अविभाज्य घटक पॉवर बँक, एअर पॉड आणि डबी, वायर्ड / वायरलेस इअर फोन / हेडफोन आणि डबी,  मेकअपचं अत्यावश्यक सामान + डबी / डबा, आभूषणांचा डबा / डबी, औषधे ठेवण्याची खास डबी, जेवणाचा डबा आणला तर नाही तर बाहेरून विकत घेतलेले पदार्थ, उरलेले पदार्थाचा डबा, पेन, पेन्सिल आणि इतर वस्तू ठेवण्याचा डबा आणि इतर बरेच.  

तेव्हा आणि आता पिटुकला फरक आहे पण वैविध्य डब्या काही साथ सोडत नाहीच अगदी प्रत्येकाची. 

त्यामुळे ह्या डब्यांचे महत्व जाणून घ्या आणि त्यांना सांभाळा, कारण हे सर्व आपले दैनंदिन साथीदार आहेत अतूट बंधन असलेले, श्वासोगणीत लागणारे असे. प्रत्येक वयातील वेगळे असे, गरजे प्रमाणे बदलावं घडवून आणणारे, डबीतल्या / डब्यातल्या जिन्नसाला एक सुरक्षित कवच देणारे असे भक्कम.  

साय - माय

सायीला मायेची उपमा देतात हे शाळेत एका धड्यात / कवितेत शिकवलं होतं, ते का? हे मात्र एवढ्यात समजलं / उमगलं. प्रथमतः तर फक्त उकळल्या नंतर दुधाला साय येते एवढंच काय ते मला ठाऊक होतं पण मग हळू हळू बाकी घटकांबद्दल देखील लक्षात आलं जसे कि भगरीवर, खिरीवर (गाजराची खीर), मऊसर खिचडीवर, लापशीवर ई. साय येते, काही जण त्याला साय धरते असं म्हणतात, थोडक्यात काय तर एक थर वरती तय्यार होतो त्या पदार्थाच्या. 

दुधावरची साय किंवा कुठलीही त्या खालचा पदार्थ गरम राखण्याकरता, किंवा त्या पदार्थाचं तापमान काही अंशी, काही वेळ जपण्याकरता असते, निर्माण होते आणि हि एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे असं माझं ठाम मत आहे. थोड्या जास्त वेळ उब राखण्यासाठी केलेली सोय, त्यामुळे गरज असेल तर पदार्थ थोडासा अजून शिजतो, टिकतो, चव राखता येते असे काहीसे. काही दिवसांपूर्वी मला भगर हवी होती डब्यात म्हणून मी ती थोडीशी पातळ केली नेहेमी पेक्षा, म्हणजे पट्टाकिनी खाता येईल, थंड झाल्यावर नाहीतर फार कोरडी होते ती. भगरी सोबत मी अजून काही नेणार नव्हते कारण ती फोडणीची भगर होती आणि त्यामुळे काही नसलं वेगळं तरी चालणार होतं. थोडीशी गरम असतांनाच भरली डब्ब्यात. नेहेमीच्या जेवणाच्या वेळी ऑफिस मधे डब्बा उघडून चविष्ट झाल्यामुळे फस्त झाला क्षणात आणि मग लक्षात आलं कि १. कित्ती मस्त कोमट राहिली होती भगर आणि २. एक वेगळा थर निर्माण झाला होता त्यावर ज्यामुळे ती उब टिकली होती. पहिल्यांदाच मी पातळसर भगर केली होती, आणि ती इतक्या वेळाने सेवन केली होती. त्यामुळे ह्या सायीचा आलेला पहिलाच अनुभव. त्या नंतर मला माझी आई जी गाजराची खीर करायची ती आठवली, पातळसर केलेली खिचडी ध्यानात आली, ज्वारीच्या कण्या झर्रकन डोळ्यासमोर उभ्या ठाकल्या आणि बरेच असे पदार्थ.   बघा म्हणजे त्या पदार्थाला पण कित्ती काळजी असते सेवन करणाऱ्याची, चविष्ट खाऊ घालण्याची, नाही का? अगदी आईसारखी, आत्ता उमगलं सायीला आईची माया का देतात कवी मंडळी ते. 

असे देखील

माझी एक खासमखास मैत्रीण, अनेक वर्षांची ओळख, इतकी दाट मैत्री कि ज्याचं नाव ते. आम्ही दोघी एकमेकींना कदाचित कणभर जास्त ओळखतो त्यांच्या स्वतः पेक्षा. खूप बोलका, मोकळा स्वभाव, प्रत्येकाला जमेल तशी मदत करण्याची धडपड, कामाला वाघ आणि सर्वगुणसंपन्न अशी ती. वायुवेगाने सर्व आटोपशीर व्यवहार, मग ते घरचे असोत नाहीतर दारचे. विविध ठिकाणं बघितली, ह्या-त्या देशाची सहल घडली, कचेरीत खूप जबाबदाऱ्या निभावल्या / निभावता आल्या, घरच्यांचं जमेल तसं सांभाळून, मुलांना वेळ देऊन. तर थोडक्यात "ती" अशी होती. तिच्या घरचे सगळेच फारच मोठ्या उंचीचे विद्याविभूषित, उच्चपदस्थ आणि असे बरेच काही. 

"सध्या ती काय करते?" तर स्वतःच्या तब्बेतीला जपते, असं म्हटलं तर वावगं ठरणार नाही, कारण तब्बेत सांभाळणं हे अत्यावश्यक झालंय तिला. एवढ्यातलाच तिच्या घरी घडलेला प्रसंग. तिच्या अहोंना येणाऱ्या नाताळाच्या सुट्टीत ह्या-त्या ठिकाणी जायचे आहे. त्या नंतर म्हणे काही वर्षांनी अत्यंत विश्वविख्यात स्थळांना भेटी द्यायच्या आहेत, एकामागोमाग एक. तेव्हा आहोंनी विचारणा केली आणि ह्या सर्वांचा प्रस्ताव मांडला तिच्या समोर. अर्थात सद्यपरिस्थितीत ती नाही म्हणाली, कारण प्रवास नाही सोसणार हे एक कारण, आणि अहोंना त्रास नको तिच्या तब्बेतीच्या कुरबुरींमुळे हे महत्वाचं कारण, तिसरे कारण म्हणजे तिने बहुतांशी हि स्थळं बघितली आहेत त्यामुळे ओढाताण करून जाण्याची काहीच गरज नाही ई. त्यावर अहोंची प्रतिक्रिया अशी "म्हणजे ह्या पुढे आयुष्यभर मला एकट्यालाच सर्व प्रवास करावा लागणार तर?".  

थोडक्यात ह्या प्रसंगाचं तात्पर्य: आंतरदेशीय शाळेत शिक्षण, बहुराष्ट्रीय कंपनीत अनेक दशकं नोकरी, कामामुळे एकही देश शिल्लक राहिला नसेल एवढी झालेली भ्रमंती आणि सरते शेवटी माणुसकी, ई. सर्व गेलं कुठे? "जिभेला हाड नाही" हे जरी खरं असलं तरी मग लहापणापासून काय शिकले अहो, आई-वडिलांनी, शिक्षकांनी, समाजाने एक तर शिकवलं नाही आणि  त्यांनी स्वतः काहीच शिकलं नाही हे त्रिवार सत्य. "ऍक्टिव्ह प्यासिव्ह व्हॉइस = कर्तरी प्रयोग आणि कर्मणी प्रयोग" हे शाळेत शिकवले होते सर्वांना, मग त्याचा साधा प्रयोग करणं जमत नाही तर अती उच्च विद्या आणि उच्च पदस्थ असण्याचा काय उपयोग? सर्व व्यर्थच. खालील वाक्य उच्चारणं अवघड होतं का स्वतःच्या बायकोसाठी कि "नाताळच्या सुट्टीला दोघे जाऊयात, तुला जेथे सोयीचं असेल तिथे. आणि बाकी ज्या स्वप्नवत जागा आहेत जेथे मला जायचे आहे तेथे देखील तू येणार, तू लवकरच बरी होणार आणि आधीपेक्षा जास्त ठणठणीत ह्याची मला खात्री आहे... ". म्हणायला काय जातंय हो? पैसे पडत नाहीत किंवा अजून काही दमडी खिशातून खर्च होत नाही, शिवाय रस्त्यावरच्या माणसाला नाही बोलायचं आहे, अनेक वर्षांचा सहवास असलेल्या व्यक्तीबद्दल आहे हे. आणि अजून एक मला ज्वलंत प्रश्न पडला आहे तो असा हे त्यांच्या ऑफिस मधे, त्यांच्या हाताखाली किंवा बरोबर काम करणाऱ्यांशी पण असेच वागत असतील का? निश्चितच नाही ना, मग घरीच का? 

"ऍक्टिव्ह प्यासिव्ह व्हॉइस = कर्तरी प्रयोग आणि कर्मणी प्रयोग" सातत्याने वापरण्यासाठी शिकवला गेला आहे हे ध्यानात ठेवा, स्वतःच्या समाधानासाठी तरी वापरा, समोरच्याला बरं वाटेल म्हणून उपयोग करा, सकारात्मकता पसरवण्याची संधी म्हणून वापरा हो मंडळी म्हणजे असे अनेकजण पट्टाकिनी बरे होतील. नाही का?  

तफावत

आधीच्या काळी पायात जड, जाड आणि वैविध्य प्रकारच्या धाटणीतले, कातडे वापरून तय्यार केलेले बुटांचे असे बरेच प्रकार बघायला, ऐकायला मिळायचे. विविध देश फिरायला मिळाल्यामुळे तिथल्या वातावरणाला साजेसे, संस्कृतीयोग्य असे पण बूट बघितले, न्याहाळले आणि त्याची योग्यता समजावून देखील घेतली. आताशा गेली काही वर्ष हलक्याफुलक्या जोड्यांचा / बुटांचा जमाना येऊ पाहतो आहे. सहज सोप्या पद्धतीने काल-घाड करता येतील असे. बुटांच्या प्रकारांबद्दल बोलू तेवढं थोडंच आहे. पण आज मी त्याच बुटाच्या साथीदाराबद्दल खरं तर सुतवाच्य करणार आहे ते म्हणजे मोजे. अगदी लोकरीचे, कापसाचे, नायलॉन तत्सम धागा वापरून घडवलेले, नायलॉन + कापूस आणि बरेच प्रकार. काही खेळाडूंना अगदी घुढग्यापर्यंत उंच मोजे, तर काही जरासे खाली, पायाच्या घोट्यापर्यंतच, अंगठा असलेले, कातडीच्या रंगांचे, आणि आताशा तर दिसेनासे पिटुकले. अशी प्रचंड श्रेणीचं आहे ह्या मोज्यांच्या प्रकारांची. मोजे हे पाय, पायांमुळे / पायांशी संदर्भात होणारे  नैसर्गिक बदल ह्यांच्यातील आणि बुटांमधला खरं तर दुआ आहे. मोज्यांच एक अनन्य सामान्य महत्व आहेच, पायांसाठी, बुटांसाठी आणि आजूबाजूच्या इतर लोकांसाठी देखील. मोज्यांचा रंग कचेरीत जातेवेळी कसा असावा हे देखील फार महत्वाचे असते. मोज्यांचं असं  महत्व डावलून चालणारंच नाही. पण आताशा मला हे आढळून आलं आहे कि मोजे न परीधान करणे हि एक फॅशन आहे मोठ्या समजणाऱ्या लोकांमधे, त्यामागची कारणे मला ठाऊक नाहीत. 

दररोज मी ऑफिसला जातेवेळी काही फर्लांग एका वस्तीतून बाहेर पडते त्यावेळी माझ्या चार डोळ्यांनी हे टिपले कि बरीशी शाळकरी मुलं शाळेला जायलाच फक्त महत्व देतात. कधी त्यांचे बूट फाटलेले किंवा नवीन नसतात, मोजे नसतात किंवा घातलेले नसतात, कधी गणवेश असतो नसतो, पण ते घोळक्याने मार्गक्रमण करतांना दिसतात, थांबत नाहीत, असंख्य तक्रारी करत बसत नाहीत, वेळ घालवत नाहीत. हि आर्थिक तफावत मला प्रकर्षाने जाणवली. एका गटाकडे नाही, परवडत नाही, गरज भासत नाही, ध्येय फक्त गाठायचं आहे ई. तर दुसऱ्या गटाकडे मोजे असून, विकत घ्यायची ताकद असून वापरले जात नाही असंख्य कारणांमुळे किंवा आळस म्हणून, कोणासठाऊक. अक्षरशः दर दिवशी मला काही ना काही नवीन अनुभवयाला मिळतंच ऑफिसला जाते-येते वेळी. "माझ्या कडे हे नाही ते नाही..." अशी रडगाणी जे गातात त्यांनी ह्या अश्या सामान्य गटाकडे निश्चित बघावे, आणि यश / उंची गाठण्यासाठी सरस किंवा कष्टाने कमावलेल्या उच्च पदस्थ लोकांच्या एकंदरीत पदपथकाकडे.   

मी ह्या आधी एकदा एका अनुकथेत लिहिल्या प्रमाणे लग्नासाठी स्थळ बघायला गेलात आणि फाटलेल्या मोज्यातून जर बोटं / अंगठा बाहेर डोकावतांना नजरेस पडला म्हणजे काही तरी व्यक्तिमत्व आणि व्यक्तिव ह्यात घोळ आहे हे निश्चित, अहो सरते शेवटी संपूर्ण आयुष्याचा मामला आहे, नाही का? 

बघा असे हे पिटुकले मोजे पण काय काय शिकवतात आणि दर्शवतात. 

Learn, earn and return

For many years in a row, I have looked forward to this uniquely different day, whose turn comes only once a year. Yesterday was one such day. I was waiting to meet everyone, and they finally arrived; "they came and they conquered." They returned to their memory lanes and talked about infrastructure and their entire four-year lives, among other things. Wow, beautiful moments, awesome memories, and what not—I was truly speechless. All were professionally dressed and looked great, and the beginning of their success was visible not only on their faces but also in their drastically altered body language. All that is a bit difficult to express using my tiny vocabulary, seriously. Listening to our own students turn professionals, meeting them in person, seeing their glorified faces—that is enough to make any teacher happy. Yap, you got it; it was convocation day yesterday, and many of the passed-out students made it for this day all the way from Assam, Chennai, Bangalore, and many other places, most of them with their parents. All of the parents were overjoyed to be able to hold that massive degree certificate, mementos, marksheets, and so on firmly and proudly in their hands. The HoD of our department used the phrase "learn, earn, return" while welcoming all respected parents and students, as the phase of typical learning is over, earning has already started, and next is to give it back to society, parents, and the institute in the form of consistent connections, exchange of ideas, imparting technology to juniors, etc. After we felicitated all the toppers, I was literally in tears. Being a parent myself, I am looking forward to enjoying this very moment after around 2.5 years more with my kiddos. During my graduate and postgraduate studies too, we used to go to the university’s office to get the degree, or the degree-certificate used to come home by post. Such grand events with parents and teachers were never organized. Hence, it is more prestigious for me to enjoy this with my kids as all the parents did it yesterday. Even the parents’ faces were glorified with joy, fulfillment, and satisfaction. The meaning of the word "convocation" starts with "the assembly of..."; it was indeed the assembly of emotions: success, professionalism, utmost satisfaction, pride, victory, etc., to name a few. I hope to be a part of many more such magnificent gatherings in the future. 

अर्धवट

माझ्या लहानपणीचे दिवसचं काही और होते. का कुणास ठाऊक पण माझ्या आईला काही तरी समज / गैरसमज होता. माझ्या सारखी मागे लागली असायची गळ्यात छोटीशी साखळी घाल, हातात एखादी बांगडी असू दे, कानात घालावं, छोटीशी अंगठी हवीच ई. बाप रे. नेहेमीचंच असायचं तिचं. अर्थात त्यावेळी सगळं सोन्याचं, खोटं घालण्याची प्रथा पण नव्हती आणि सुरक्षितता होती हे महत्वाचं. दिखावा म्हणून नाहीच मुळी पण (थोडीशी मोठी झालेल्या) मुलीची व्याख्या तिच्या दृष्टीने अशी होती म्हणून. मी कधी ऐकायचे, कधी नाही ... असो. एवढ्यात मी काही तरी बघितलं किंबहुना माझ्या चार डोळ्यांनी ते टिपलं असं म्हणणं जास्त योग्य आहे. दक्षिण भारतात भरपूर सोनं परिधान करण्याची सवय आहे किंवा प्रथा आहे, मुलींमध्ये किंवा लग्न झाल्यावर जास्त. ठळक दागिने असतात त्यांचे. इतके ठळक कि सहज नजरेस पडतातच, कुठलेही कष्ट घ्यावेच लागत नाहीत. मी काही वर्ष हैदराबादेत वास्तव्याला असल्यामुळे मला जरा ते जास्त जाणवलं. मी एका मुलीला बघते जी अशीच एका दाक्षिणात्य भागातली आहे ती भलं मोठं त्यांच्या पद्धतीचं गळ्यात घालते कदाचित मंगळसूत्र असावं, आणि अर्थात सोन्याचं. पण कानात, हातात खोटं. आणि ते खोटं इतकं खोटं असतं कि पट्टाकिनी निदर्शनास येतंच. हा अर्धवट प्रकार मला अजिबात समजला नाहीच. सोनं घालण्याची आणि मिरवण्याची ताकद आहे मग का असं? आणि ते खोटं कुठल्याही रंगसंगतीशी जुळणारं देखील नसतं, मग का? घालायचं आणि मिरवायचं तर शिस्तीत, ऐटीत, नाहीतर नाही, म्हणजे हे फक्त माझं म्हणणं झालं बरं का, आणि ते दिसायला पण खूपच विजोड दिसतं. आजकाल इतकं अतरंगी कोणी घालून येत नाही सहसा म्हणून विचार आला सहज मनात, बाकी काही नाही. थोडसं लक्ष दिलं कि, रंगसंगती जुळवली कि, स्वतःला आणि इतरांना पण उत्साही वाटतं. दागिन्यांतच नाही तर आपण सर्वार्थाने जेवणात, वागण्यात, बोलण्यात, उठण्यात, बसण्यात एकसूत्रता राखावीच.